Dünyadaki e-ticaret uygulamaları ve Türkiye'ye öneriler

Bu çalışma, dijitalleşmeyle beraber ticaretin evrim sürecindeki en son aşaması olan e-ticareti ele almaktadır. Çalışmada, e-ticaret kavramının tanımı, evrimi ve geleneksel ticaretten farkları detaylandırılmış olup e-ticaretin tanımına dair farklı yaklaşımlar sunulmuştur. B2B, B2C, C2C başta olmak üzere tüm e-ticaret modellerin işleyişi ele alınmıştır. Türkiye'de e-ticaretin yasal çerçevesi 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun çerçevesinde düzenlenmiştir ve sektördeki gelişmeler Türkiye'de 1990'lı yıllardan itibaren hız kazanmıştır. Özellikle COVID-19 süreci, e-ticaretin Türkiye dahil tüm dünyada çok daha hızlı büyümesini sağlamıştır. Bu dönemde, tüketicilerin alışkanlıkları dijital alışkanlığa dönerek e-ticaretin gelişmesini desteklemiştir. E-ticaretin büyüyen küresel hacmi, internet kullanımının artması ve dijital dönüşüm ile doğrudan ilişkilidir. 2023 yılında 5,8 trilyon USD olarak gerçekleşen küresel e-ticaret hacminin, 2024 yılında 7,6 trilyon USD'ye ulaşması, 2032 yılına kadar ise 21 trilyon USD seviyelerine çıkması beklenmektedir. E-ticaretin, Afrika, Amerika, Asya ve Avrupa kıtaları arasında sosyo-ekonomik, nüfus ve gelişmişlik düzeylerine göre değişiklikler gözlemlendiği görülmektedir. Gelişmiş ülkelerde e-ticaret hacmi daha fazla iken, bu hacmin gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkelerde daha az olduğu görülmüştür. Küresel e-ticaret hacminde, Çin lider konumda iken, ABD ikinci sırada yer almaktadır. Onları sırasıyla Birleşik Krallık, Japonya ve Güney Kore gibi gelişmiş ekonomiler takip etmektedir. Almanya ve Fransa gibi diğer büyük ekonomiler daha düşük paylarla temsil edilmektedir. Çalışmada e-ticaretin Türkiye'deki verileri incelenmiş ve küresel e-ticaret hacminin %0,48'lik bir paya sahip olduğu belirtilmiştir. Türkiye'nin e e-ticaret hacminin 2022'de 800 milyar TL'den 2023'te 1,85 trilyon TL'ye ulaştığı belirtilmiştir. Bu hızlı büyümeler sayesinde Türkiye'nin küresel e-ticaret piyasasında daha da büyük bir yer edineceğini öngörülmektedir. Bunun yanı sıra, Türkiye'de e-ticaretin genel ticaret içindeki payı yıllar içinde artarak 2023 yılında %20'ye ulaşmıştır. Bu büyümede Trendyol, Hepsiburada, N11 ve Amazon gibi önde gelen e-pazaryerlerinin etkisi çok büyüktür. Bu e-ticaret uygulamaları, geniş ürün yelpazesi ve kolay ulaşabilirlik sağlaması ile Türkiye'de e-ticaretin büyümesini sağlamıştır. Çalışma söz konusu e-ticaret uygulamaları başta olmak üzere Türkiye'deki en önemli e-ticaret uygulamalarını ayrı ayrı ele almıştır. Araştırma bölümünde, Türkiye'deki e-ticaret kullanıcılarının cinsiyet, yaş ve eğitim düzeyleri gibi demografik özelliklerinin, e-ticaret deneyimleri üzerindeki etkileri incelenmiştir. 301 katılımcı üzerinde gerçekleştirilen anket çalışması, e-ticaret kullanıcıların memnuniyet, güven, satış sonrası hizmet kalitesi, e-ticaret reklamları ve çevrim içi market ve yemek siparişleri üzerindeki etkileri ölçmüştür. Çalışmada belirlenen hipotezler, kullanıcıların demografik özelliklerinin e-ticaret deneyimleri üzerinde nasıl bir etkisi olduğunu anlamak için oluşturulmuştur. Araştırma sonuçlarına göre, e-ticaret kullanıcıların demografik özellikleri e-ticaret müşteri deneyimlerini etkilemektedir. Çalışma, Türkiye'de e-ticaretin gelişimi için öneriler sunarken ideal bir e-ticaret sitesinin özelliklerini de göstermiştir.