Duyulara ve deneyime dayalı mekan algısının, iç mekan tasarımı üzerindeki etkilerinin incelenmesi: Therme Vals örneği

Mekanın deneyimlenmesi mekansal algı aracılığıyla gerçekleşmektedir. Modernleşmeyle birlikte gelişen ve değişen yaşam biçimleri mimarinin de değişmesine neden olmaktadır. Kullanıcının istek ve ihtiyaçlarının anlık tüketime yönelmesi sonucu mimaride ve diğer tüm alanlarda görme duyusunu ön plana çıkarıp diğer duyuları arka plana itmiştir. Çalışmanın hazırlanmasının en temel nedenlerinden biri gözmerkezci bakışa karşı bir eleştiridir. Gözün ön plana çıkması ve diğer duyuların arka plana itilmesi mekan içinde kimlik, karakter ve ruhtan yoksun mekanların oluşmasına neden olmaktadır. Mekan deneyimi ve algı bir bütündür. Mekansal deneyim algıların ortaya çıkardığı anlamlar ile bir anlam kazanmaktadır. Hayatı duyusal bağlamlarla ilişkili olan Peter Zumthor mimarisinde duyuları ön plana çıkararak mekana atmosferi yaratma çabası içindedir. Duyuların, mekanı biçimlendirişi, mimari tasarım faktörlerinin kullanış ve uygulanış biçimini de etkilemektedir. Mekan, tüm duyulara hitap etmelidir. Duyular bütündür ve mekan bütün olarak algılanmaktadır. Peter Zumthor'un deneyim ve duyular mimarlığından yola çıkarak hazırlanan tez çalışmasında Zumthor'a ait deneyim ve duyular mekanı olan üç adet yapı incelenmiştir. Vals kaplıcalarının detaylı olarak ele alındığı bu çalışma göz merkezciliğe bir başkaldırı niteliğinde hazırlanmıştır. Anahtar kelimeler: mekansal deneyim, mekansal algı, Peter Zumthor, tasarım faktörleri