Ecballium elaterium (l.) A. rich (acı kavun) kallus kültürlerinin üretimi, antimikrobiyal ve çeşitli biyokimyasal özelliklerin araştırılması

Bu çalışmada; Elazığ İli Merkez Fırat Üniversitesi Fen Fakültesi kampüs alanında yetişen Ecballium elaterium 'un yaprak ve yaprak sapından kallus kültürlerinin üretimi ile antimikrobiyal ve çeşitli biyokimyasal özelliklerin araştırılması amaçlanmıştır. İlk aşamada bitkinin yaprak ve yaprak sapı kısımlarından kallus üretmek için uygun besi ortamına bitki hormonlarından BAP, NAA, KIN ve 2,4 D farklı konsantrasyonlarda ilave edilerek kallus oluşturulmuştur. Oluşturulan kalluslardan ve Ecballium elaterium bitkisinden farklı çözücüler kullanılarak ekstreler hazırlanmıştır. Hazırlanan ekstreler ile Agar difüzyon ve MIC yöntemiyle antimikrobiyal aktiviteleri tespit edilmiştir. Agar difüzyon yönteminde Candida globrata mayası ile bir gram pozitif bakteri (Staphylococcus aureus), bir gram negatif bakteri (Escherichia coli) kullanılmıştır. MİC yönteminde ise Escherichia coli, Bacillus subtilis, Bacillus cereus, Staphylococcus aureus ve Streptecoccus sp. bakterileri ile Candida globrata mayası kullanılmıştır. Agar difüzyonda 0.5 mg/Lt BAP + 2 mg/Lt NAA bitki büyüme düzenleyicisiyle geliştirilen kallus kültüründen elde edilen ekstresinin Candida globrata mayası üzerinde 22.5 mm inhibisyon zonu ile orijinal bitkiden daha yüksek antimikrobiyal etki saptanmıştır. MIC yönteminde ise Ecballium elaterium bitkisinin ve kallus kültürlerinin antimikrobiyal etkisi 1-0,0625 mg/mL arasında değiştiği tespit edilmiştir. Ayrıca HPLC ve GC cihazları kullanılarak Ecballium elaterium bitkisinin ve kallusların çeşitli biyokimyasal özelliklerine bakılmıştır. Analizler sonucunda bitkinin yaprak kısmında yağ asidi en yüksek α linolenik asit (% 42.4) , Palmitik asit (% 30.9) ve Stearik asit (% 7.41) olarak tespit edilmiştir. Sap kısmında ise sonuçlar büyük oranda paralellik göstermiştir. Farklı konsantrasyonlardaki büyüme faktörleriyle hazırlanan kallus örneklerinde yağ asidi ve vitamin oranlarının bitkiye göre değişiklik gösterdiği görülmüştür.