Diyabetli yaşlılarda aromaterapi uygulamasının bilişsel fonksiyonlar, kaygı ve uyku kalitesine etkisi

Bu çalışmanın amacı diyabetli yaşlılarda aromaterapi uygulamasının bilişsel fonksiyonlar, kaygı ve uyku kalitesine etkisinin belirlenmesidir. Randomize kontrollü olarak planlanan çalışmanın örneklemi 63 katılımcıdan (müdahale 1 grubu=21, müdahale 2 grubu=21, kontrol grubu=21) oluşmaktadır. Müdahale 1 grubuna lavanta inhalasyonu, müdahale 2 grubuna biberiye inhalasyonu, kontrol grubuna distile su inhalasyonu uygulanmıştır. Uygulama 28 gün devam etmiştir. Veri toplama aracı olarak Tanıtıcı Özellikler Formu, Blessed Oryantasyon Konsantrasyon Testi, Durumluk Süreklilik Anksiyete Ölçeği, Pitsburg Uyku Kalitesi Ölçeği kullanılmıştır. Veriler tanımlayıcı istatistikler ortalama, standart sapma ve medyan ile değerlendirilmiştir. Bağımlı gruplarda One Way ANOVA Testi, Mann Witney U Testi, Kruskall Wallis Testi, Wilcoxon Testi ve Friedman Testi kullanılmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre her iki müdahale grubunda uygulama sonrası bilişsel fonksiyonlar, kaygı ve uyku kalitesinde anlamlı sonuçlar elde edilmiştir (p<0.05). Kontrol grubunun durumluk anksiyete 2. hafta ve 4. hafta puanlarında başlangıç puanına göre anlamlı artma tespit edilmiştir (p<0.05). Aynı zamanda her iki müdahale grubunda kontrol grubuna kıyasla uygulama sonrası durumluk anksiyete, uyku kalitesi ölçeği toplam puan ve uyku kalitesi ölçeği tüm alt bileşen puanlarında istatistiksel olarak anlamlı puanlar elde edilmiştir. Müdahale grupları arasında anlamlı fark tespit edilmemiştir (p>0.05). Uygulama ile ilgili herhangi bir yan etki ile karşılaşılmamıştır. Lavanta ve biberiye inhalasyonu bilişsel durum, kaygı ve uyku kalitesinin geliştirilmesinde diyabetli yaşlılarda kullanılabilir. Çalışmadan elde edilen bulgulara dayanılarak aromaterapinin non farmakolojik, etkili ve kolay bir yöntem olarak diyabetli yaşlılar için kullanımı tavsiye edilmektedir.