Kişilik özelliklerinin macera turizmine yönelik davranışlara etkisi: Kapadokya sıcak hava balonu örneği

Turizm; ulaşım, konaklama, yeme-içme işletmeleri, eğlence işletmeleri ve benzeri faaliyetler ve endüstriler bütünüdür. Son yıllarda macera turizm faaliyetleri hız kazanmıştır. Bu çalışmanın amacı, macera turizm aktivitelerinden biri olan sıcak hava balonu turizmine katılan bireylerin macera turizmine ilişkin davranışlarının kişisel özellikler açısından incelenmesidir. Çalışma sırasında 500 adet anket uygunlanmış bunlardan 59 tanesi elenmiş ve 441 adet anket üzerinden analizler yapılmıştır. Davranışsal niyet ve heyecan arama davranışının beş faktör kişilik özelliklerine göre farklılıkların demografik özellikler açısından istatistiksel olarak anlamlılığı "Bağımsız Örneklemler T-testi" ve "Tek Yönlü Varyans Analizi" (ANOVA) ile test edilmiştir. Heyacan arama davranışı ve davranışsal niyet ile beş faktör kişilik özellikleri arasındaki ilişki pearson korelasyon testi kullanılarak test edilmiştir. Beş faktör kişilik özelliğinin davranışsal niyet ve heyecan arama davranışı üzerindeki etkisi, yapısal eşitlik modellemesinin bir alt bölümü olan path analizi ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarında beş faktör kişilik, heyecan arama ve davranışsal niyet ölçeklerinin tüm parametrelerinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür. Beş faktör kişilik özellikleri ölçeğine ilişkin alt boyutların aracı değişkene etkisi incelendiğinde en yüksek etkinin dışadönüklük alt boyutuna ait olduğu ayrıca nevrotiklik alt boyutunun modele negatif bir etkisinin olduğu saptanmıştır. Davranışsal niyet ölçeğine ilişkin alt boyutların aracı değişkene etkisi incelendiğinde en yüksek etkinin destinasyona yönelik davranışsal niyet alt boyutuna ait olduğu görülmüştür.Yol katsayıları incelendiğinde beş faktör kişilik özelliklerinin, heyecan arama ve davranışsal niyet üzerinde pozitif yönlü ve anlamlı bir etkisinin olduğu belirlenmiştir.