Arbusküler mikoriza ve humik asitin yalancı akasya (Robinia pseudoacacia L.) ve iğde (Elaeagnus angustifolia L.) fidanlarının büyüme ve besin içeriğine etkileri

Türkiye'de ekolojik, sosyal ve teknik açıdan ağaçlandırmaya uygun 5,25 milyon hektar potansiyel saha var olup, mevcut ağaçlandırma sahalarının büyük bir bölümünde vejetasyon döneminde su açığı görülmektedir. Türkiye'de kurak sahalarda gerçekleştirilen ağaçlandırma çalışmalarının başarısı oldukça düşüktür. Kurak sahalarda fidanların tutma oranlarının düşük olması ve tutan fidanların da yavaş büyümesi maliyetleri arttırmaktadır. Ayrıca sahaların uzun yıllar tel örgüler ile çevrili kalarak köylülerin yararlanmasına kapatılması nedeniyle ağaçlandırma faaliyetleri üzerindeki sosyal baskılar artmaktadır. Kurak sahalardaki ağaçlandırma başarısını arttırmada mikorizanın önemli etkileri olduğu dünyanın birçok yerinde yapılan çalışmalarda ortaya koyulmuştur. Fakat Türkiye'nin kurak sahalarında yapılan ağaçlandırma çalışmalarında uygun deneme deseni ile elde edilen veriler oldukça kısıtlıdır. Bu sebeple çalışmanın amacı İç Anadolu'daki ağaçlandırma çalışmalarında kullanılabilecek mikorizalı fidan üretimine katkı sağlamaktır. Çalışma için karasal iklime sahip olan Ekecik, Acıpınar, İncesu, Emirgazi, Karapınar ve Meke Gölü civarında bulunan ağaçlandırma sahalarındaki Yalancı Akasya (Robinia pseudoacacia) ve İğde ağaçlarının (Elaeagnus angustifolia) kök bölgelerinden elde edilen yerel mikorizal karışım ile hümik asit ve ticari mikorizal karışımlar akasya ve iğde fidanlarında denenmiştir. Çalışmada tamamen tesadüfi parseller yöntemi kullanılmıştır. Uygulamaların etkilerini belirlemek için fidanların çap, boy, yaprak spesifik yüzey alanı gibi değişkenler ile bazı makro ve mikro besin içerikleriN, P, K, Ca, Mg, Fe, Cu, Zn, Mn) tespit edilmiştir. Çalışmadan elde edilen veriler yerel mikorizal mantarların fidanların morfolojik özellikleri üzerinde etkili olduklarını göstermiştir. Her iki tür için de yerel mikorizal karışım fidanların kök boğazı çapı ve fidan boyu gelişiminde olumlu etkiler oluşturmuştur. Yerel mikorizal karışımların kurak bölgelerdeki restorasyon çalışmalarında dikilecek fidanların yetiştirilmesinde kullanılması önerilmektedir.