Üstbilişsel okuma öğretiminin okuma performası, üstbilişsel okuma farkındalığı ile okuma motivasyonu ve adanmışlığı üzerine etkileri

Bu çalışma, üstbilişsel öğretimin yabancı dil olarak İngilizce öğrenenler arasında okuma performansı, üstbilişsel okuma farkındalığı, okuma motivasyonu ve adanmışlığı üzerindeki etkilerini araştırmaktadır. Yabancı dil olarak İngilizce öğretimi bağlamında okuma, yaygın olarak yazılı sembollerin kodunu çözmeyi ve metinlerden anlam oluşturmayı içeren karmaşık bir bilişsel süreç olarak kabul edilir. Ancak, yabancı dil olarak İngilizce öğrenenler, genellikle dilbilgisi yapıları ve kültürel referanslar gibi okuduğunu anlama süreçlerini engelleyen zorluklarla karşılaşmaktadır. Geleneksel öğretim yöntemleri, sıklıkla kelime bilgisi ve kod çözme becerilerine odaklanırken, etkili okuma için gerekli olan üst düzey bilişsel süreçleri ve motivasyon faktörlerini göz ardı etmektedir. Üstbilişsel okuma öğretimi, bu zorlukların üstesinden gelmek için gerekli stratejileri kullanmaya odaklanmaktadır. Bu çalışma, üstbilişsel okuma stratejilerin yabancı dil olarak İngilizce öğretimi bağlamında okumada hem bilişsel hem de duyuşsal sonuçları nasıl etkilediğini araştırarak literatürdeki önemli bir boşluğu ele almaktadır. Okuma performansı gibi bilişsel sonuçlar kapsamlı bir şekilde incelenmiş olsa da, üstbilişsel öğretimin motivasyon ve adanmışlık üzerindeki etkileri yeterince araştırılmamıştır. Bu çalışma, bu yönleri inceleyerek, üstbilişsel stratejilerin yabancı dil olarak İngilizce öğretimi bağlamında okuma becerisini iyileştirmek için nasıl kullanılabileceğini açıklığa kavuşturmayı amaçlamaktadır. Çalışmanın amacı, yapılandırılmış bir üstbilişsel okuma eğitimi programının öğrencilerin okuma performansları, üstbilişsel okuma stratejilere ilişkin farkındalıkları ile okuma motivasyonları ve adanmışlıkları üzerindeki etkisini değerlendirmektir. Katılımcılar, İstanbul'da bir devlet üniversitesinde B1 seviyesinde yabancı dil olarak İngilizce öğrenen öğrenciler arasından seçilmiştir. Müdahale sekiz hafta sürmüş ve kurumun müfredatıyla uyumlu ders materyalleri kullanılmıştır. Hem deney hem de kontrol grupları için ön ve son testleri içeren yarı deneysel bir tasarım kullanılmıştır. Deney grubu üstbilişsel okuma stratejilerine odaklanan açık bir eğitim alırken, kontrol grubu ek strateji eğitimi olmaksızın standart bir öğretim programı izlemiştir. Veriler, Oxford Seviye Belirleme Testi, Cambridge PET B1 Okuma Performansı Testi, Okuma Stratejileri Üstbilişsel Farkındalık Envanteri (MARSI) ve Okuma Motivasyonu ve Adanmışlığı Ölçeği (RMES) gibi standart araçlar kullanılarak toplanmıştır. Sonuçları değerlendirmek için Mann-Whitney U testi ve Bağımsız Örneklem t-testi dahil olmak üzere istatistiksel analizler yapılmıştır. Temel bulgular, üstbilişsel öğretimin, özellikle deney grubunun Cambridge PET sınavı ile ölçülen ön testten son test puanlarına belirgin bir şekilde iyileşmesi açısından, öğrencilerin okuma performansını önemli ölçüde artırdığını göstermektedir. Buna ek olarak, deney grubu katılımcılarının okuma stratejilerini desteklemede ve genel okuma stratejilerinde daha yüksek ortalama puanlar göstermesiyle, üstbilişsel farkındalıkta önemli ilerlemeler gözlenmiştir. Ayrıca, müdahale, kontrol grubuna kıyasla deney grubunda onaylayıcı motivasyon ve adanmışlık boyutlarında kayda değer artışlarla öğrencilerin motivasyonunu ve okumaya adanmışlığını olumlu yönde etkilemiştir. Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar, yabancı dil olarak İngilizce öğretimi bağlamlarında üstbilişsel öğretimin etkinliğinin altını çizmektedir. Müdahale sadece okuma performansını artırmakla kalmamış, aynı zamanda daha fazla üstbilişsel farkındalığı teşvik etmiş ve okuma motivasyonunu ve adanmışlığını olumlu yönde etkilemiştir. Bu bulgular, öğrenmenin hem bilişsel hem de duyuşsal boyutlarının ele alınmasında üstbilişsel stratejilerin rolünü vurgulamaktadır. Deney grubu sürekli olarak kontrol grubundan daha iyi performans göstererek üstbilişsel yaklaşımların geleneksel yöntemlere göre üstünlüğünü vurgulamıştır. Öneriler, hem bilişsel hem de duyuşsal sonuçları geliştirmek için üstbilişsel okuma stratejilerinin yabancı dil olarak İngilizce müfredatına dahil edilmesini içermektedir. Öğretmenler ve müfredat geliştirme uzmanları, etkili uygulamayı sağlamak için etkin rehberlik ve geri bildirimle birlikte genel okuma, problem çözme ve okuma stratejilerini destekleme gibi stratejilerde açık öğretimi dahil etmeye teşvik edilmektedir. Mesleki gelişim programları, eğitimcileri üstbilişsel eğitimi etkili bir şekilde sunmak için gereken bilgi ve araçlarla donatmalıdır. Ayrıca, dijital araçların ve uyarlanabilir öğrenme platformlarının kullanımı, farklı öğrenme ihtiyaçlarını destekleyebilir ve etkileşimli öğrenme ortamlarını teşvik edebilir. Gelecekteki araştırmalar, üstbilişsel eğitimin uzun vadeli etkilerini ve farklı yaş grupları, yeterlilik seviyeleri ve kültürel bağlamlarda uygulanabilirliğini araştırmalıdır. Yerelleştirilmiş ve kültüre duyarlı ölçüm araçlarının geliştirilmesi, öğrenci sonuçlarına ilişkin daha incelikli bilgiler sağlayacaktır. Eğitimciler bu önerileri uygulayarak, yabancı dil olarak İngilizce öğrenenleri akademik ve gerçek dünya bağlamlarında başarı için gerekli beceri ve motivasyonla güçlendiren daha etkili, kapsayıcı ve ilgi çekici öğrenme ortamları yaratabilirler.