The policy of Eisenhower administration towards Turkey, 1953-1961

Bu tezde Eisenhower Yönetiminin, 1953-1961 yıllan arasında Türkiye'ye ilişkin olarak takip ettiği politikaların hedefleri, uygulanması ve sonuçları ile bu politikanın oluşturulma süreçleri incelenmektedir. Tezin araştırma aşamasında A.B.D'de yakın zamanlarda tasnif dışı bırakılmış olan birincil kaynaklara özel önem atfedilmiştir. Eisenhower Yönetiminin Türkiye'ye yönelik politikası, Başkan Eisenhower' in, dengeli bir bütçe sağlarken bir yandan da nükleer silahlara ağırlık veren ve Soğuk Savaşı uzun dönemde Amerikan ekonomisine zarar vermeden kazanmaya yönelik genel konseptinin çerçevesi içerisinde şekillenmiştir. Bu konsept, Cumhuriyetçilerin dengeli bütçe konusundaki hassasiyetleri ve muhazakar ekonomi anlayışları ile birlikte, o dönemde hem askeri hem de ekonomik alanlarda büyük çaplı kalkınma programlan yürüten ve öncelikli fon kaynağı olarak sürekli A.B.D.'den destek arayışında olan Türkiye ile anlaşmazlıklar çıkmasına neden olmuştur. Eisenhower'rn sekiz yıllık başkanlık döneminde, iki ülke arasında askeri ve siyasi alanlarda mükemmel denebilecek düzeyde bir işbirliği düzeyi sürdürülmüş, buna karşılık Türkiye'nin sürekli ek yardım talepleri ve algılandığı şekliyle Türkiye'nin kendi ekonomisini istikrara kavuşturma yönündeki başarısızlığı iki ülke arasındaki ilişkilerde gerilime yol açmıştır. Anahtar kelimeler: A.B.D. - Türkiye ilişkileri, Dwight David Eisenhower, Adnan Menderes, John Foster Dulles, Fatin Rüştü Zorlu, Soğuk savaş, askeri yardım, ekonomik yardım IV