Ekmeklik buğday (T. aestivum L.) diallel melezlerinde verim komponentlerinin kalıtımı ve melez gücü

Bu araştırma altı ekmeklik buğday genotipiyle Jinks-hayman tipi diallel analiz yöntemi ile bazı tarımsal özelliklerin kalıtım durumlarının saptanması amacıyla Bursa Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nde yürütülmüştür. Çalışmada F1 bitkileri ve anaçlar üzerinde bitki boyu, başak boyu, başakta başakçık sayısı, başakta tane sayısı, bin tane ağırlığı özellikleri incelenmiştir. Araştırma sonucunda bitki boyu ve başak boyu özelliği için hem eklemeli hem de eklemeli olmayan gen etkilerinin, başakta başakçık sayısı, başakta tane sayısı ve bin tane ağırlığı özelliğinde dominant gen etkilerinin söz konusu olduğu saptanmıştır. Dar anlamda kalıtım derecesi için en yüksek değer başak boyu özelliği için (0,69), en düşük ise (0,11) başakta tane sayısında, geniş anlamda kalıtım derecesi için en yüksek kalıtım derecesi (0,79) bitki boyu özelliğinde, en düşük geniş anlamda kalıtım derecesi (0,61) bin tane ağırlığı özelliğinde elde edilmiştir. Çalışmada en yüksek heterosis değeri başakta tane sayısı özelliğinde GoliaxBasribey melezinde % 48,83, en yüksek heterobeltiosis değeri AldanexPamukova melezinde % 35,24 olarak saptanmıştır.