Ekonomik büyümenin seçilmiş risk göstergeleriyle analizi: Türkiye örneği

Sağlık hizmetleri, gıda üretimi, ortalama insan ömrü, teknolojik gelişimeler, hanehalkı refah seviyesinin artması gibi birçok önemli faktör ekonomik büyümeyle ilişkilidir. Bu yüzden ekonomik büyüme ülkeler için en öncelikli hedeflerden biri olmaktadır. Son yıllarda oldukça şiddetlenen ticaret savaşları, ülkelerin yüksek borçları, Brexit süreci, İtalya'nın borç durumu, ABD'nin yavaşlayan ekonomisi, Çin ve ABD arasındaki ticaret gerilimi ve son olarak da Covid-19 salgını gibi birçok faktör küresel riskleri oldukça arttırmış ve bu riskler ülkelerin ekonomik büyümelerini yakından etkiler hale gelmiştir. Bu çalışmada, Türkiye'ye ait Reel GSYİH ile Türkiye'nin CDS Primi, Türkiye Jeopolitik Risk Endeksi ve Türkiye Belirsizlik Endeksi arasındaki ilişki ampirik olarak test edilmiştir. Çalışmanın amacı ekonomik büyümeyle ilişkisi olan risk faktörlerinin tespit edilerek ilişkilerinin yönü ve kuvvetini ortaya koymaktır. Söz konusu risk göstergelerinin ekonomik büyümeyle olan ilişkilerini tespit etmek için 2008Ç1 ve 2019Ç3 dönemine ait veriler kullanılarak VAR modeli uygulanmıştır. Analiz sonucunda; Türkiye'ye ait Reel GSYİH, Türkiye CDS Primi, Türkiye Jeopolitik Risk Endeksi ve Türkiye Belirsizlik Endeksi arasında uzun dönemli ilişkiler tespit edilmiştir. Türkiye'nin ekonomik büyümesinin jeopolitik risklerden ve CDS primlerinden doğrudan, belirsizliklerden ise dolaylı olarak etkilendiği belirlenmiştir. İncelenen risk göstergeleri arasında ekonomik büyümeyi en fazla etkileyen unsur CDS primleri ve sonrasında ise jeopolitik risklerdir.