Ekonomik Karmaşıklık Endeksi ve enerji verimliliği ilişkisi: Avrupa ülkeleri panel nedensellik analizi

Ekonomik karmaşıklık endeksi, ülkelerin dış ticarete konu olan mallarında ne derece farklılaştığını, uluslararası piyasalarda bulunabilirlik seviyesini, üretim tekniklerindeki farklılıkları ve ürün çeşitliliğini gösteren bir ölçüm tekniğidir. Enerji verimliliği, enerji kaynaklarının üretimi, dağıtımı ve tüketimini kapsayan, enerjinin en yüksek etkinlikte kullanılmasını ifade eden bir kavramdır. Bu kavramları ayrı ayrı konu eden teorik ve ampirik çalışmalar incelendiğinde iki kavram arasında bir nedensellik ilişkisi olabileceği konusunda görüşümüz oluşmuştur. Bu çalışmanın amacı, 2009 ve 2020 yılları arasında 25 AB ülkesi ve Türkiye'yi kapsayan panel veri seti ile enerji verimliliği ve ekonomik karmaşıklık arasında olabilecek nedensellik ilişkisini ortaya koymak ve özellikle enerji verimliliği ile ilgili çalışmalarda ekonomik karmaşıklık endeksinin de kullanılabilirliğini test etmektir. Çalışmada Granger (1969) tabanlı Juodis, Karavias ve Sarafidis (2021) tarafından geliştirilen heterojen panel nedensellik yöntemi kullanılmıştır. Analiz sonucunda, iki değişken arasında uzun dönemde nedensellik ilişkisinin olduğu görülmüştür. Elde edilen sonuçlar sanayileşme ve dış ticaret politikalarının belirlenmesinde enerji kullanımı açısından yapılacak değerlendirmelere yeni bakış açısı sağlayacaktır.