Ekonomik özgürlükler ve kalkınma

Günümüzde Gelişmiş ülkeler, Gelişmekte olan ve Azgelişmiş ülkelerle karşılaştırıdığında dünyada çok daha az sayıdadırlar. Pek çok ülke ise gelişme ya da kalkınma çabası içerisindedir. Kalkınma için ekonomik büyüme en temel gerekliliklerden biridir. Böyle eşitsiz bir dünyada hiç kuşkusuz ki gelişmekte olan ve azgelişmiş ülkelerler de kendi içlerinde farklı gelişmişlik düzeyindedirler. 1980 sonrasındaki dönemde dünyada serbestleştirici politikalar ağırlık kazanmışlardır. Küreselleşme ve serbestleşme dalgası gelişmiş ülkelerden başlayarak pek çok ülkeyi etkisi altına almış, gelişmekte olan ve azgelişmiş ülkeler de hızla bu politikaları uygulamaya koyulmuşlardır. Serbestleştirici politikalar genel olarak ekonomik özgürlük olarak ifade edilmekte ve gelişmiş ülkelerce, uluslararası kuruluşlarca ve pek çok akademisyen tarafından bu ülkelere önerilmektedir. Bu çalışmanın araştırma sorusu gelişmekte olan ve azgelişmiş ülkelere ısrarla önerilen ve büyüme ile kalkınma için reçete gibi görülen bu serbestleştirici politikaların, kalkınma üzerinde gerçekten etkisinin olup olmadığını ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda geniş bir teorik temel incelenmiştir. Büyüme ve kalkınma için temel iktisadi yaklaşımlar incelenmiş ve ilgili literatür araştırılmıştır. Çalışmanın ampirik bölümündeyse, ekonomik özgürlük endeksi'nin kişi başına gayri safi yurtiçi hâsıla üzerindeki etkisi panel veri analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Çalışmada gelişmiş 27 gelişmiş, 25 gelişmekte olan, 10 azgelişmiş ülke ve hepsinin toplamı 62 ülke için ayrı ayrı analizler yapılmıştır. Çalışmada mümkün olduğunca uzun bir zaman diliminin kapsanması için 1995-2013 arasındaki 19 yıllık dönem ele alınmıştır. Çalışmanın sonucunda tüm ülkeler için ekonomik özgürlüklerin, kalkınma için tek başlarına yeterli olmamakla birlikte pozitif etkisinin olduğu; gelişmiş ülkelerler ve gelişmekte olan ülkeler için de bu etkinin pozitif olduğu görülmüş; ancak, azgelişmiş ülkeler açısından uzun dönemde değişkenler arasında bir ilişki saptanamamıştır. Anahtar Kelimeler: Ekonomik Özgürlük, Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla, Kalkınma, Büyüme, Panel Veri, Yatay Kesit Bağımlılığı.