Eksternal oblik fasiyal plan bloğu ile subkostal transversus abdominis plan bloğunun postoperatif pulmoner fonksiyonlar üzerine etkileri

Zeynep Gürbüz, Eksternal Oblik Fasiyal Plan Bloğu ile Subkostal Transversus Abdominis Plan Bloğunun Postoperatif Pulmoner Fonksiyonlar Üzerine Etkileri, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Tıp Fakültesi, Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı, Tıpta Uzmanlık Tezi, 2025 Amaç: Primer amaç laparoskopik kolesistektomi cerrahisi geçiren hastalarda eksternal oblik fasiyal plan bloğu (EOİPB) ile subkostal transversus abdominis plan (TAP) bloğunun postoperatif pulmoner fonksiyonlar üzerindeki etkisini araştırmaktır. Sekonder amaçlar ise postoperatif ağrı skorları, opioid tüketimleri ve iyileşme kalitesini karşılaştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Elektif laparoskopik kolesistektomi planlanan, 18-65 yaş arası, ASA PS I-III risk grubunda 102 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalar Grup Subkostal (n=34), Grup EOİPB (n=34) ve Grup Kontrol (n=34) olarak rastgele ayrıldı. Takiplerdeki kayıplar sonrası her gruptan 30'ar kişi olmak üzere toplam 90 hasta analiz edildi. Preoperatif SFT yapıldıktan ve genel anestezi altında blok uygulandıktan sonra intraoperatif hemodinamik verileri ve opioid tüketimleri, postoperatif SFT sonuçları, postoperatif opioid tüketimleri, ağrı skorları ve QoR-15 anket sonuçları kaydedildi. Bulgular: Postoperatif 1. saatte FVC, FEV1, beklenen FEV1 ve PEF değerleri Grup Kontrol'de anlamlı şekilde en düşük bulundu. Grup EOİPB'de bu değerler daha yüksek olup, 6. ve 24. saatlerde de FVC ve FEV1 değerleri Grup EOİPB'de Grup Kontrol'e göre anlamlı olarak daha iyi korundu. Postoperatif 1. saatte beklenen FEV1 Grup EOİPB'de daha yüksek olmakla birlikte Grup EOİPB ve Grup Subkostal arasında çoğu parametrede anlamlı fark yoktu. Postoperatif istirahat ve dinamik NRS skorları Grup Kontrol'de bloklu gruplara göre anlamlı şekilde yüksek iken, bloklu gruplar arasında istatistiksel farklılık yoktu. Opioid tüketimi Grup Subkostal ve Grup EOİPB'de Grup Kontrol'e göre düşük bulunmuşken, Grup Subkostal ve Grup EOİPB arasında fark yoktu. Postoperatif QoR-15 skorları bloklu gruplarda Grup Kontrol'e göre anlamlı şekilde daha yüksek bulundu. Sonuç: Subkostal TAP bloğu ve EOİPB'nin her ikisi de postoperatif pulmoner fonksiyonun korunmasında, ağrı kontrolünün sağlanmasında ve opioid tüketiminin azaltılmasında etkili ve güvenli bulunmuştur. Her iki blok da laparoskopik kolesistektomi sonrası erken dönem iyileşme kalitesini artırmıştır. Anahtar Kelimeler: Eksternal Oblik Fasiyal Plan Bloğu, Subkostal Transversus Abdominis Plan Bloğu, Postoperatif Pulmoner Fonksiyon, Opioid Tüketimi, İyileşme Kalitesi