Endemik Klasea bornmuelleri (AZN.) bitkisine ait ekstraktların fitokimyasal içeriğinin incelenmesi, insektisidal ve enzim aktivitelerinin belirlenmesi

Bu tez çalışmanın amacı, Klasea bornmuelleri ekstrelerinin fitokimyasal bileşenlerini araştırmak ve bunların insektisidal ve enzim inhibitör aktivitelerini değerlendirmektir. Çiçek ve gövde-yaprak ekstrelerinin kimyasal bileşimi, Gaz Kromatografisi-Kütle Spektrometrisi (GC-MS) ile analiz edilmiştir. Bu analiz, her iki ekstretin içinde önemli miktarda yağ asidi esterleri, hidrokarbonlar ve diğer ikincil metabolitlerin bulunduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca, Sıvı Kromatografisi-Kütle Spektrometrisi/Kütle Spektrometrisi (LC-MS/MS) analizi ile fenolik asitler, özellikle kinik asit ve klorojenik asit, her iki ekstretin baskın bileşenleri olarak tespit edilmiştir. Bu bileşiklerin konsantrasyonları, gövde-yaprak ekstreleri için sırasıyla 3786.19 µg/g ve 3815.43 µg/g, çiçek ekstretleri için ise 2081.38 µg/g ve 4536.21 µg/g olarak ölçülmüştür. Enzim inhibitör testleri, metanol:kloroform ekstrelerinin tirozinaz, ksantin oksidaz ve asetilkolinesteraz üzerine önemli bir aktivite gösterdiğini ortaya koymuştur. Klasea bornmuelleri'nin insektisidal potansiyeli, Sitophilus granarius üzerinde 24, 48 ve 72 saatlik süreler boyunca değerlendirilmiştir. Tüm zaman aralıklarında insektisidal aktivite gözlenmemiştir. T. castaneum üzerinde yapılan denemede, hem çiçek hem de gövde-yapraklardan elde edilen hekzan ekstretleri, anlamlı bir insektisidal etkinlik göstermemiştir. Ancak, gövde-yapraklardan elde edilen metanol:kloroform ekstretleri, her üç zaman diliminde (24, 48 ve 72 saat) sabit bir mortalite oranı sergileyerek %21,15 ± 4,69 olarak ölçülmüştür. Çiçek kısmından elde edilen metanol:kloroform ekstretleri ise, 24 saatte %26,07 ± 7,40, 48 saatte %28,29 ± 8,53 ve 72 saatte %28,29 ± 8,53 mortalite oranları ile biraz daha yüksek bir etkinlik göstermiştir. Bu bulgular, K. bornmuelleri metanol:kloroform ekstrelerinin, özellikle çiçek ve gövde-yaprak kısımlarından elde edilenlerin, anlamlı insektisidal ve enzim inhibitör özelliklere sahip olduğunu ve bu özelliklerin zararlı kontrolü ve terapötik tedaviler için daha fazla araştırılabileceğini göstermektedir.