Endüstriyel tasarım lisans eğitiminde sosyal fayda odaklı tasarım girişimciliği eğitim ihtiyaç analizi

Sosyal ve çevresel problemlerin giderek arttığı, hepimizin ortak sorunu haline geldiği bir çağda, tasarımın bu sorunlara verdiği cevaplar ve oluşturabileceği olumlu etkiler olduğu bilinmektedir. Endüstriyel Tasarım disiplini kapsamında geliştirilen tasarım fikirlerinin toplumsal fayda odaklı olması ve bir sosyal girişime dönüşmesi bu iki disiplini yakınlaştırarak olumlu etkilere sahip yenilikçi çözümler sunabilmektedir. Bu tez kapsamında sosyal ve toplumsal problemler için çözümler geliştirme çerçevesinde endüstriyel tasarım süreç ve yaklaşımlarının, sosyal fayda odaklı tasarım girişimlerine dönüşebilmesi ve iki disiplinin bütünleşme potansiyelini keşfetme süreçlerini eğitim ihtiyaç analizi çerçevesinde ele alarak bir öğretim programı geliştirilmesi ve araç seti önerilmesi amaçlanmıştır. Tez araştırması kapsamında Eskişehir Teknik Üniversitesi ortak kodlu dersi olan THU203 Topluma Hizmet Uygulamaları dersi 2023-2024 güz dönemi boyunca Endüstriyel Tasarım Bölümü'nde pilot ders olarak kurgulanmış tez danışmanı ve araştırmacı tarafından 8 Endüstriyel Tasarım Lisans öğrencisi ile birlikte yürütülmüştür. Pilot ders çerçevesinde yürütülen araştırmanın eğitim ihtiyaç analizi kapsamında Tepebaşı Sosyal Kuluçka Merkezi iş birliğinde ve gerçek paydaşlar ile öğrencilerin sosyal iş modeli geliştirme sürecindeki aşamaları üretici tasarım araştırması yaklaşımları ile deneyimlemeleri sağlanmıştır. Yerel ve sosyal problemler çerçevesinde sosyal girişimcilik ve tasarım odaklı düşünce yaklaşımlarını içeren çalışmalar ve atölyeler gerçekleştirilmiştir. Gerçek paydaşlar ve mentorler ile kurgulanan ders kapsamında simülasyon iş fikri sunumu ortamları hazırlanmıştır. Akademisyenler, sosyal girişimciler ve sosyal girişim koordinatörleri ile uzman görüşmeleri gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonuç bölümünde Sosyal Fayda Odaklı Tasarım Girişimciliği çerçevesinde bir eğitim modelinde bilgi ve becerileri setlerini, ders materyallerini, değerlendirme kriterlerini ve ders kurgusunu önerecektir. Bu eğitim modeli Endüstriyel Tasarım Lisans Eğitiminin program eğitim amaçları ve çıktılarına katkı sunmayı amaçlamaktadır.