Entegre kati atik yönetimine enerji dayali yaklaşim

Dünya nüfusunun hızlı ve denetimsiz bir şekilde artması ve ekonomik büyüme ile refah düzeyindeki iyileşme ve insanların yaşam tarzındaki değişiklikler, önemli sorunları da beraberinde getirmiştir. Sürekli artan ekonomik büyüme, enerji talebinin artmasına neden olmuş; ancak mevcut yenilenemeyen enerji kaynakları hedeflenen ekonomik büyümenin sağlanmasında yetersiz kaldığı için dünyanın pek çok ülkesinde enerji sıkıntı ortaya çıkmıştır. Özellikle kentsel yerleşimlerde, nüfus ve tüketimdeki artış gerek toplam gerekse kişi başına oluşan atık miktarını ciddi düzeyde artmıştır. Enerji teminindeki sıkıntılar ve gün geçtikçe daha ciddi bir sorun haline gelen katı atıkların bertarafı bugün katı atıklardan enerji geri kazanımını önemli bir yenilenebilir enerji kaynağı haline getirmiştir.Katı atıklar, yüksek kalorifik değere sahip organik madde içerikleri nedeniyle önemli bir enerji kaynağıdır. Organik madde içeriği ve nem düzeyi katı atıkların enerji potansiyelini ciddi düzeye etkilediği için enerji geri kazanımında katı atık bileşimi ve su içeriği önemli parametrelerdir. Katı atıklardan enerji geri kazanımı kapsamında değişik tekniklerle elektrik veya ısı elde edilebilir. Tüm enerji geri kazanımı yöntemleri için doğru planlama, finansman, toplama ve taşıma gereklidir.Türkiye'de hâlihazır atık yönetimi uygulamaları katı atıkların çevresel olarak uygun şekilde bertaraf edilmesini öncelikli olarak hedeflemektedir. Bu kapsamda, katı atıklar genellikle kısmi geri kazanım sonrasında arazide depolama yoluyla bertaraf edilmektedir. Katı atıklardan enerji geri kazanımı yaygın olarak uygulanmamaktadır. Bu açıdan değerlendirildiğinde, atıktan enerji geri kazanımı projeleri için ülkemizde büyük bir potansiyel bulunmaktadır.Türkiye'de atıktan enerji geri kazanımı konusunda mevcut potansiyel ve ihtiyaçlar dikkate alınarak, bu çalışmada, atıktan enerji geri kazanımı yöntemlerinin ortaya konması, bu yöntemlerin teknik ve finansal açıdan değerlendirilmesi, yöntemlerin avantaj ve dezavantajları ile uygulanabilirlik açısından kıyaslanması ve Türkiye koşullarında uygulanabilir enerji geri kazanımı yönteminin / yöntemlerinin tespitine ışık tutulması amaçlanmıştır. Ayrıca, Kuşadası Katı Atık Düzenli Depolama Tesisi ve Çanakkale Bölgesel Katı Atık Projesi ile atık yönetimi yaklaşımı geliştirmek.Çalışma kapsamında, atıktan enerji geri kazanımı yöntemlerinin (piroliz, yakma, gazlaştırma ve depolama) uygulanmasıyla elde edilen enerji üretimindeki farkın önemli olmadığı tespit edilmiştir. Ekonomik ve çevresel kısıtlar, arazi mevcudiyeti, siyasi ve kültürel görüşler gibi karakteristikler enerji geri kazanım seçeneğini etkileyebilir. Depo gazı geri kazanımı potansiyeli sonuçlarında önemli bir belirsizlik bulundu. Çanakkale ve Kuşadası atıktan enerji geri kazanımı projeleri sonuçları literatür değerleri ve model yaklaşımları ile kıyaslandığında önemli bir dalgalanma göstermiştir. Çanakkale ve Kuşadası tesislerinde üretilen elektrik enerjisi Çanakkale ve Aydın illeri enerji ihtiyacını karşılayabilecek düzeydedir ve enerji temini açısından bu tesisler güvenilebilirdir.