Ensar hanımları

İslâm tarihinde risâletin Medine dönemi olarak adlandırılan hicretten sonraki dönemi anlamak için hicret eden Mekkeli Müslümanlara yurtlarını açan Medineli Müslümanları tanımak gerekmektedir. Toplumun temel yapı taşı olan aile ve evlilik kurumunun Medine toplumunda da önemli bir yeri vardır. Ensar olarak isimlendirilen Medineli Müslümanların aile yapısı, ailenin temel üyesi kadınların hayatı üzerinden incelendiğinde Medine toplumunda kadının önemli bir yere sahip olduğunu görmekteyiz. Müslüman olup Resûlullah'a (sas) biat etmekte adeta erkeklerle yarışan ensar hanımları, İslâm'ın yaşanmasında ve korunmasında önemli roller üstlenmişlerdir. Eşleri ve çocuklarını gazvelere katılmaya teşvik etmelerinin yanında bazen savaşa gidip savaş meydanında ya da cephe gerisinde yararlılık göstermişlerdir. Dönemin şartları kadına evlilik hayatını zorunlu kılsa da bu evliliğin nasıl gerçekleşmesi gerektiği konusunda kesin yargılar içermemektedir. Ensar hanımları genel olarak bir defa evlenmiş olmakla birlikte eşlerinin ölümleri ya da boşanmaları durumunda ikinci, üçüncü ya da dördüncü defa evlenmekle ilgili bir problem yaşamamışlardır. Ensar hanımları eş seçimlerinde çoğunlukla kendi kabilelerine mensup şahıslarla evlenmeyi tercih etmelerine rağmen Medine toplumunda var olan diğer kabileler ile hatta Medine dışından erkeklerle özellikle Kureyş Kabilesi'ne mensup şahıslarla da evlenmişlerdir. Medine dışından evlilik genelde kabileler arası ilişkileri güçlendirmeye yöneliktir. Ensar hanımlarını araştırdığımızda birden fazla evlilik yapan hanımlarla karşılaştığımız gibi evlilik hayatlarına dair hiçbir bulguya rastlayamadığımız hanımlar da mevcuttur. Ensar hanımlarının evlilik hayatlarına dair bilginin mevcut olmaması bu hanımların hiç evlenmedikleri anlamına gelmemektedir. Bu hanımlar ya çocuk dünyaya getirmemişler ya çocukları küçük yaşta vefat etmiş ya da eşleri toplumda öne çıkan bir pozisyonda olmadığı için evlilikleri tespit edilememiştir. Anahtar Kelimeler: Kadın, Medine, Ensar, Evs Kabilesi, Hazrec Kabilesi, Aile.