Afyonkarahisar süt sığırı işletmelerinde bazı döl verimi parametrelerine etkili çevresel faktörler ve ekonomik kayıplar

Bu çalışmada üç süt sığırı işletmesinde yetiştirilen Holştayn ve Simental ırkı 126 baş sığıra ait döl verim kaydı kullanılarak farklı döl verim özellikleri ve bunların bazılarını etkileyen çevre faktörleri ile bu döl verimi parametrelerinde ideal düzeyden sapmaların yol açtığı ekonomik kayıpları belirlemek hedeflenmiştir. İlkine buzağılama yaşı Holştaynlarda ve Simentallerde 872,2 ile 949,2 gün belirlenmiştir. En küçük kareler ortalamaları gebelik başına tohumlama sayısının Holştaynlarda ve Simentallerde 1,74 ile 1,47 aşım olduğunu göstermiştir. Varyans analizleri sonucunda gebelik başına tohumlama sayısına tohumlama yılının etkisinin önemli (P<0.05) olduğu ortaya konulmuştur. Buzağılama aralığına çevre faktörlerinin etkisi önemsiz bulunmuştur. Bu özellik Holştayn ve Simentallerde 430,7 ile 404,6 gün olarak tespit edilmiştir. İlkine buzağılama yaşı, gebelik başına tohumlama sayısı ve buzağılama aralığı özelliklerinde ideal düzeyden sapmaların yol açtığı ekonomik kayıplar buzağı kaybı (baş) cinsinden hesaplanmış ve bunların toplam maddi değerleri sırasıyla 228392.0, 6075.0 ve 67849,98 TL olmuştur. Sonuç olarak Afyonkarahisar'da bulunan üç işletmede yetiştirilen Holştayn ve Simental sığırların kimi döl verim parametrelerini bazı çevre faktörlerinin etkilediği ancak daha net bir görüntü için veri sayısının artırılması gerektiği ortaya konulmuştur. Bunun yanında bazı döl verimi özelliklerinde ideal düzeyden sapmaların işletmelerde buzağı kaybı cinsinden yol açtığı ekonomik kayıplar gözden kaçmakta ve dikkate alınmamaktadır. Bu çalışmanın sonunda her işletmenin kendi ekonomik analizini yapma gereği ortaya konulmuştur. Anahtar Kelimeler: Holştayn, Simental, Buzağılama Aralığı, Gebelik Başına Tohumlama Sayısı, Ekonomik Analiz