Afyonkarahisar
268 theses under this subject heading
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi'nde iç Egeden bir kent: Karahisâr-ı Sâhib
"Evliyâ Çelebi'nin Seyahatnâmesi'nde İç Egeden Bir Kent: Karahisâr-ı Sâhib" adlı tez, Seyyâh-ı Âlem Evliyâ Çelebi'nin "Şefaat Ya Resulallah" diyececeği yerde "Seyahat Ya Resulallah" dediği meşhur rüyasının ardından başladığı seyahatinin neticesinde ortaya koyduğu on ciltlik eseri olan Seyahatnâme'nin dokuzuncu cildinde yer alan Karahisâr-ı Sâhib adlı yerleşim yerinin, Evliyâ Çelebi'nin kendi döneminde kaleme aldığı şekli ile bugünkü durumunun karşılaştırılması esasına dayanır. Öncelikle Afyonkarahisar'ın coğrafi ve ekonomik özellikleri ile kısaca tarihinden bahsedilerek başlanılan tezin devamında, Karahisâr-ı Sâhib'in anlatıldığı ilgili bölümün Osmanlıca metni, transkripsiyonu ve günümüz Türkiye Türkçesine çevrimi yer almaktadır. Devamında "Afyonkarahisar'ın Bugünkü Durumu" başlığı altında ise Evliyâ-yı bî riyâ b. Derviş Muhammed Zıllî'nin bu yerleşim yeri hakkında yazdıkları ile bugünkü durumu geniş bir şekilde (kale, camiler, medreseler, hanlar, hamamlar, bedestenler, türbeler, ilçeler) kıyasa tabii tutulmuştur. Ayrıca ilgili metnin daha iyi anlaşılıp daha iyi aktarılmasına yardımcı olmak için, metinde anlamlarını vermeyi uygun gördüğümüz sözcükler, "kelimeler ve kavramlar" ve "sözlük" başlığı altında açıklanarak, anlaşılmanın kolaylaştırılması hedeflenmiştir. Anahtar Kelimler: Ege Bölgesi, İç Ege Bölümü, Karahisâr-ı Sâhib (Afyonkarahisar), Seyahatnâme, Evliyâ Çelebi
Yerel basına göre Afyonkarahisar (1946-1960)
Bu araştırmanın amacı Afyonkarahisar yerel basını taranmak suretiyle Afyonkarahisar'ın siyasal, iktisadi, sosyal, kültürel yapısı hakkında bilgi elde etmektir. Araştırmada kullanılan materyal 1946-1960 yılları arasında çıkan Afyonkarahisar'ın yerel gazeteleri ve dergisidir. Yapılan basın taraması sonucunda elde edilen veriler ışığı altında şehrin siyasal, iktisadi, sosyal, kültürel yapısı değerlendirilmeye çalışılmıştır. 1946-1960 yılları arasında ülke siyasetinin Afyonkarahisar'a yansımaları üzerinde durulmaya çalışılmıştır. Cumhuriyet Halk Partisi'nden sonra Demokrat Parti'nin ülke yönetiminin Afyonkarahisar üzerindeki etkileri yansıtılmaya çalışılmıştır. Yerel Basına Göre Afyonkarahisar tezinde şehrin yapısındaki değişiklik ve değişen yapının basına yansımaları üzerinde durulmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Afyonkarahisar Basını, Afyonkarahisar, Demokrat Parti, Cumhuriyet Halk Partisi ra doldurulacaktır.
Otel işletmelerindeki işgörenlerin örgütsel adalet algılamalarının örgütsel vatandaşlık davranışlarına etkisi: Afyonkarahisar'daki 4 ve 5 yıldızlı termal otellerde bir uygulama
Bu çalışmada, örgütsel adalet ve örgütsel vatandaşlık davranışı kavramı ile ilgili olarak gerek uygulama bölümüne temel oluşturması gerekse de konuyla ilgili araştırma yapacaklara yol gösterici bir nitelik kazanması açısından yazım bilim kısmı geniş olarak ele alınmıştır. Örgütsel adalet algılamasının örgütsel vatandaşlık davranışına etkisi, önceki araştırmaların sonuçları da göz önüne alınarak ve analizlere bu iki kavrama ait alt boyutlar da dahil edilerek incelenmiştir. Ayrıca; yaş, cinsiyet, çalışılan departman ve mesleki eğitim seviyesi gibi demografik değişkenlerin de ilave edilmesiyle iki kavram arasındaki ilişkiler geniş bir şekilde incelenme imkanına kavuşmuştur.Birinci bölümde yukarıda belirtilen amaçlara yönelik olarak örgütsel adalet kavramı; ilişkili teorilere, alt boyutlarına ve bu kavramla ilgili çeşitli modellere yer verilerek ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir.İkinci bölümde örgütsel vatandaşlık davranışı kavramı; kavramsal gelişimine, benzer özellik gösteren davranışlara, çeşitli araştırmacıların tanımladığı alt boyutlara yer verilerek incelenmiştir.Üçüncü bölümde örgütsel adalet ile örgütsel vatandaşlık davranışı ile ilgili daha önceki çalışmalara ve bu iki kavram arasındaki ilişkiye değinilmiştir.Dördüncü bölümde ise yazım bilim taraması da göz önüne alınarak oluşturulmuş hipotezler, Afyonkarahisar il merkezindeki 4 ve 5 yıldızlı termal otel işletmelerindeki işgörenlerden edinilen veriler doğrultusunda SPSS 11.5 for Windows paket programı kullanılarak ele alınmıştır. Bu kapsamda demografik değişkenlere ilişkin bilgiler verilmiş, örgütsel adalet ile örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ilişkiler korelasyon analizine tabi tutulmuştur. Bunun yanında örgütsel vatandaşlık davranışını örgütsel adaletin alt boyutlarından daha çok hangisinin etkilediğine ilişkin çoklu regresyon analizi yapılmıştır. Dağıtım adaleti, prosedür adaleti ve etkileşimsel adaletin bağımsız değişkenler; örgütsel vatandaşlık davranışının ise bağımlı değişken olduğu analiz sonucuna göre örgütsel vatandaşlık davranışını açıklamada etkileşim adaletinin etkisi, dağıtım ve prosedür adaletinin etkisinden daha fazla olduğu görülmüştür. Son olarak ilişki kurulan kavramlar açısından çeşitli gruplar arasında farklılıkların olup olmadığına ilişkin bağımsız örneklem t testi, ve tek yönlü varyans analizi uygulanmış ve bu kapsamda yorum ve önerilerde bulunulmuştur.
Wellness turizminde sürdürülebilirlik uygulamalarının tespitine yönelik nitel bir araştırma ve bir model önerisi: Afyon ili örneği
Tüm dünyada her geçen gün önem kazanan ?Sürdürülebilirlik? kavramı, kalkınmanın olduğu bölgelerde olumsuz etkilerin artması neticesinde geliştirilmiştir. Bu kavram, kalkınmanın ekonomik etkilerinin yanı sıra çevresel ve sosyal etkilerinin de dikkate alınmasını içermektedir. Bu çalışmada sürdürülebilirlik kavramı açıklanmakta, bu kavramın geçmişi ve turizm sektörü ile ilişkisine değinilmekte, sürdürülebilir wellness turizminin esasları ortaya konularak Afyon iline dönük sürdürülebilir wellness otelleri modeli önerilmektedir. Sonrasında wellness otelleri alanında gelecekteki trendler ve pazar gelişimi konusu ilgili somut öneriler geliştirilmektedir.Kıyı turizminde son 20 yılda ortaya çıkan çevresel ve sosyal problemler, eğer gerekli tedbirler alınmazsa, turizmin çeşitlendirilmesi süreci içinde alternatif turizm alanlarında da ortaya çıkabilecektir. Bu çalışmada görüleceği gibi sağlık ve termal turizm konusunda henüz gelişme içinde olan ve önümüzdeki dönemde hızla kapasitesi artacak olan Afyon ilinin muhtemel sürdürülebilirlik sorunları ortaya çıkmadan wellness turizmi açısından değerlendirilmesinde, oteller düzeyinde sürdürülebilirlik uygulamaları için kriterlerin belirlenmesinin gerekliliği ortadadır. Bu kriterlerin belirlenmesi ile halen kurulu ya da ileride kurulması planlanan wellness işletmelerine dönük önerilerin ve bir uygulama modelinin geliştirilmesi mümkün olabilecektir. Bu sayede Afyon ilindeki wellness otellerinin faaliyetlerinin daha sürdürülebilir olması için etkin bir uygulama aracı elde edilmiş olacaktır.Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilirlik, Sürdürülebilir Turizm, Wellness Turizmi, Sağlık Turizmi
Evliya Çelebi seyahatnamesinde geçen tarım ürünleri ve dağılışlarının Türkiye sınırları dâhilinde değerlendirilmesi
Bu çalışmada Evliya Çelebi'nin seyahatnamesi ele alınmıştır. XVII. yüzyılda yaşamış olan Evliya Çelebi coğrafyacı olmamasına karşın seyahatnamesinde gezdiği yerleri anlatarak, yaşamış olduğu dönemin kültürel, siyasi, tarihi yapıları, gerçekleşen coğrafi olayları, halkın geçim kaynakları, o dönemde yetişen tarım ürünleri gibi pek çok konuda bilgiler vermektedir. Yaptığı seyahatler ile coğrafya bilimine de katkı sağlayan Evliya Çelebi'nin Seyahatnamesi o günün tarım faaliyetlerinin neler olduğu bilgilerinin öğrenilmesi bakımından çok önemli bir kaynak durumundadır. Seyahatnamede gezdiği yerleri anlatırken anlatılarında dönemin tarımsal faaliyetlerine özellikle yetiştirilen ürünler bağlamında yer vermiştir. En azından tarım ürünlerinin adları, tüketim durumları ve özellikleri hakkında bazı bilgiler bulunmaktadır. Böylelikle çalışmada Osmanlı İmparatorluğu'nun bugünkü Türkiye sınırları içinde yer alan bölümünde yetişen tarım ürünlerine dair, dağılış, ürün çeşitliliği ve ticareti gibi konular ele alınmıştır. Bahsi geçen ürünlerin yetişme alanları ve çeşitlilik bakımından değişim durumları incelenmiştir. Seyahatnamenin yazıldığı XVII. yüzyıldan günümüze tarım ürünleri çeşitliliğinde artış olduğu görülmüştür. Bunun nedeni, Türkiye'ye daha sonraları getirilen ve yetiştiriciliği yapılan ürünlerdir. Elde edilen ürün miktarlarında da gelişen teknoloji ve diğer şartlar sayesinde artışlar kaydedilmiştir. Aynı zamanda o dönemde yaygın olan meyan kökü, eğir kökü gibi bazı ürünlere verilen önemin günümüzde azaldığı belirlenmiştir. Çalışmanın dönem çalışmaları için bir kaynak olması düşünülmektedir.
Afyonkarahisar'da Nur dergisindeki edebi yazıların incelenmesi
Afyonkarahisar'da Nur dergisi, Afyonkarahisar'ın basın-yayın tarihinde önemli bir yere sahiptir. Dergi bu önemini Afyonkarahisar'ın Millî Mücadele'deki yerinden ve derginin, genç Cumhuriyet'in kuruluşundan hemen sonra yayımlanmaya başlamasından almaktadır. Milletlerin bilinçlenmesi için yapılacak en önemli çalışmalardan biri de geçmişi aydınlatmaktır. Afyonkarahisar'ın kültür tarihinde saklı bir hazine olduğunu düşündü-ğümüz Afyonkarahisar'da Nur dergisi üzerinde yapılacak bütün çalışmaların bu açı-dan önem taşıdığını düşünüyoruz. İncelemesini yaptığımız Afyonkarahisar'da Nur dergisi, 1 Mayıs 1924 ile 30 Ağustos 1928 tarihleri arasında, yani Millî Mücadele'nin hemen akabinde yayımlanmaya başlanmıştır. Özellikle Millî Mücadele'yi ve dönemin şartlarını anlayabilmek açısından bu dergide yayımlanmış her yazının ayrı bir önem taşıdığı kanaatini taşıyoruz. Derginin ilk sayfasındaki "On beş günde bir çıkar ilmî, edebî, iktisadi mecmua" sözleri derginin kimliğini özetler mahiyettedir. Afyonkarahisar'da Nur dergisinin ilk sayısının birinci sayfasında, Tahrir Heyeti, derginin çıkış gayesini şöyle özetlemiştir: "Maksadımız gençliğin irfan sahasında terakkisine hizmet etmek, İstiklal Harbi'mizin şanlı bir sulhla tetevvüc etmesi milletimize nasıl yaşamak imkânı bahşetmişse; ilim ordu-sunun da azimkâr bir seciye ile yetişerek muvaffakiyetler ibda etmesi refah ve saadetimizi temin edecek. Vatan, millet ancak bu suretle payidar olacak ve bu suretle şenlenecektir. Münevver dimağlara olan ihtiyacımızı idrak etmeyenlerimiz elhamt yoktur, işte biz de elimizden gelirse bu hususa ehemmiyet atfetmek istiyoruz. Tevfiki Allah'tan bekleriz." Bu çalışmada dergideki yazılar türlerine, yazar adına ve dergi sayısına göre sınıf-landırılarak araştırmacıların istifadesine sunulmuştur. Afyonkarahisar'da Nur dergisi ile alakalı araştırma yapacaklara bu çalışmamızın kolaylık sağlamasını umut ediyorum.
Termal konaklama işletmelerinde yöneticilerin stratejik kalite yönetimi algıları: Afyon bölgesinde bir uygulama
Dünyadaki hızlı ekonomik, siyasal, teknolojik gelişmeler ve değişmelere paralel olarak turizm tüketim kalıplarında da son yıllarda önemli değişimler gözlenmektedir. Turist profilindeki ve tüketim kalıplarındaki değişikliklerin oluşturduğu yeni eğilimlere cevap verebilmek, dünya turizm hareketlerinden daha fazla pay alabilmek için turizmi çeşitlendirme politikaları kaçınılmaz olmuştur. Genel olarak sağlık turizmi, özel olarak da termal turizm, tüm yıl yapılabilme, diğer turizm türleri ile entegre olabilme açılarından önemli bir alternatif turizm türü olarak karşımıza çıkmaktadır. Kalite yönetimi turizm işletmeleri için stratejik bir zorunluluk halini almıştır. Müşteri doyumu yaratmak ve bunu müşteri bağlılığına dönüştürecek kalitede hizmet sunmak işletmelerin yaşamını sürdürmesinin tek yoludur. Termal turizmin değerlendirilebilmesi ve termal turizmden elde edilen gelirin yükseltilebilmesi için, termal konaklama işletmelerinin kaliteye önem vermesi, onu stratejik bir silah olarak kullanmaları gerekmektedir. Bu araştırmada Afyon ilinde faaliyet gösteren, termal turizm hizmeti veren termal konaklama işletmelerinin, orta ve üst düzey yöneticilerinin, stratejik kalite yönetimi ile ilgili algılarının ölçülmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla bir anket geliştirilmiş ve yöneticilere uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin çözümlenmesinde SPSS istatistik programı kullanılmıştır. Elde edilen veriler amaçlara uygun olarak frekans (f), yüzde (%), aritmetik ortalama ( ), standart sapma (ss), t testi ve varyans (anova) kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre yöneticilerin, stratejik kalite yönetimini oluşturan boyutlardan en fazla müşteri odaklılık boyutuna katılım gösterdikleri, en az ise liderlik boyutuna katılım gösterdikleri ortaya çıkmıştır.
(1748-1749 m. / 1161-1162 h.) Tarih ve 545 Numaralı Karahisar-ı Sahip (Afyonkarahisar) Şer'iyye Sicili
Şer'iyye Sicilleri, mahkemeye intikal eden meseleler ve kadıların verdikleri kararların kaydedildiği defterlerdir. Bu defterler, Osmanlı tarihi araştırmalarında önemli kaynakalardan biridir. Özellikle şehir tarihi çalışmalarında kıymetli bilgileri ihtiva ederler. Şer'iyye sicillerinin, şehir tarihi araştırmalarında önemli bir konuma sahip olmasından dolayı, çalışmış olduğumuz Karahisâr-ı Sâhib Şer'iyye Sicili'nde bulunan 245 adet belge transkripsiyona tabi tutularak günümüz Türkçesine çevrilmiş, ayrıca belli bir plan dâhilinde değerlendirilmiştir. Defterden, Afyonkarahisar'ın idâri ve fiziki yapısı ile ilgili olarak, belirtilen yıllarla ait, merkeze bağlı kazalar, nahiye, köy, mahalle isimleri ve dağılımı ile bazı mevki adlarını tespit etmek mümkün olmuştur. Bunun yanı sıra incelediğimiz dava kayıtlarından sosyal hayatla ilgili olarak; evlenme, boşanma, miras ve nafaka hukuku gibi toplumsal yapıya ışık tutabilecek önemli bilgilere de bir ölçüde ulaşılmıştır. Çalışma, özelde Afyonkarahisar, genelde ise Osmanlı taşra teşkilatı ve hayatına ışık tutacak, ilgili bölge ve konu ile alakalı diğer çalışmalara katkı sağlayacaktır. Anahtar Kelimeler: Şer'iyye Sicili, Kadı, Mahkeme, Karahisar-ı Sahip, Afyon
Afyon ili halk eğitim merkezindeki takı tasarımı dersinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğüne bağlı bulunan Afyon Halk Eğitim Merkezindeki Takı Tasarımı dersinin-gereç, günlük hayattaki geçerliliği, El Sanatları dersi içindeki yeri açılarından kursiyer görüşlerine göre incelenmesidir.Araştırmanın evrenini, Afyon Halk Eğitim Merkezindeki, Takı Tasarımı kursuna katılan kursiyerler olaştırmaktadır. Bu araştırma kapsamında, kursiyerlere anket formu uygulanmıştır. Anket formu ile elde edilen bulguların frekans ve yüzde analizleri yapılmıştır.Araştırmadan elde edilen veriler değerlendirildiğinde, takı tasarımı programı kursiyerlerin kendi tercihi olması nedeniyle, kursa severek katıldıkları görülmüştür. Takı Tasarımı kursunun ders saatinin yeterli olduğu görülmüş ve çoğunlukla amacına ulaştığı saptanmıştır. Kullanılan program içerik açısından öğretim yöntemleri kısmen yeterli görülmektedir. Programda öğrencilerin yaratıcılıklarını kullanmaları çoğunlukla mümkün olmaktadır.Kurslarda oluşturulan takılar ile piyasadaki takılar arasında benzerlik olduğu görülmüştür. Kurslarda kullanılan en fazla eğitim aracı, dergi ve model kitaplardır. Kurslarda oluşturulan takıların sergileme ve satış imkanı bulunmaktadır. Öğrencilerin çoğunluğu malzeme temini konusunda kısmen zorluk çekmektedir.
Afyon ilinde yapılan yonca silajının haftalık olarak olgunlaşma ve kalite özelliklerinin belirlenmesi
Afyon İlinde Yapılan Yonca Silajının Haftalık Olarak Olgunlaşma ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi Bu araştırmada; Afyon ilinde yapılan yonca silajının haftalık olarak olgunlaşma ve kalite özelliklerinin belirlenmesi incelenmiştir. Bu amaçla yonca bitkisinden yapılan silaj, paketlendikten sonra 7 hafta boyunca açılmıştır. Her hafta üç farklı silaj paketiden numune alınmış ve analiz edilmiştir. Silaj numunelerinin fiziksel analizleri (DLG puanı, Flieg puanı) ham besin madde analizleri (kuru madde, ham kül, organik madde, ham protein, ham selüloz, ham yağ, asit deterjan fiber, nötral deterjan fiber), amonyak-azotu analizi, pH analizi ve uçuya asidi analizleri yapılmıştır. Buna göre birinci haftadan itibaren koku, renk, strüktür ve toplam puanları doğru orantılı olarak önemli düzeyde artış gözlenmiştir. Silaj kalitesinin 7. günde 'orta' ; 14 ile 42. günler arasında 'iyi'; 49. gün 'pekiyi' nitelikli olduğu tespit edilmiştir. Haftalık olarak silajların kuru madde (65 ℃) miktarında, NH3-N içeriğinde ve Flieg puanında artış; pH değerinde azalma gözlenmiştir. Yonca silajları haftalara göre organik madde içeriği bakımından incelendiğinde birinci haftadan itibaren bir artış söz konusu olurken HS, HP ve HY içerikleri haftalar boyunca azalma göstermiştir. Sialjlarda asetik asit miktarının arttığı, propiyonik asit ile bütirik asit miktarının azaldığı tespit edilmiştir. Laktik asit miktarı fermentasyonun 35. gününde önemli derece artış göstermiştir. Anahtar Kelimler: Fermantasyon özellikleri, laktik asit bakterisi, yonca silajı
Direkt immunfloresan (DIF) testi ve reverz transkriptaz - polymerase chain reaction (RT-PCR) tekniği kullanılarak sığırlarda parainfluenza virus tip 3' ün (BPIV3) araştırılması
Burdur, Afyonkarahisar ve Isparta illerinde bulunan solunum sistemi enfeksiyonu klinik bulguları taşıyan ve aşılanmamış 190 adet sığırdan örnekleme yapıldı. Bu amaçla hayvanlardan nazal ve konjuktival swap örnekleri ile kan örneği alındı. Alınan örneklerler virolojik ve moleküler olarak incelendi. Toplanan 570 örnekte RT-PCR testi ile BPIV3 RNA viral genomu, 380 örnekte direkt immunfloresan antikor boyama yöntemi ile antijen varlığı araştırıldı. Yapılan moleküler çalışmada nazal swap örneklerinde 2 adet pozitiflik elde edilirken, konjuktival swap ve lökosit örneklerinde nükleik asit varlığına rastlanılmadı. Bunun yanı sıra virolojik olarak yapılan araştırmada 6 adet nazal swap örneğinde BPIV3' e ait antijenik yapılar gözlendi. Konjuktival swap örneklerinde ise etken tespiti yapılamadı. Viral genom varlığının ortaya koyulduğu 2 örnekte de virolojik teşhis gerçekleştirildi. Bunun yanı sıra moleküler ve virolojik olarak BPIV3 tespit edilen bir hayvana ait akciğer dokusunda histopatolojik incelemelerde bulunuldu. Bu incelemeler sonucunda pnömoni olgularına özgü septal doku kalınlaşması ve yangısal hücre infiltrasyonları gibi patolojik bulgular ortaya koyuldu. Moleküler ve DIF testi ile BPIV3 pozitifliği ortaya konulan bir örneğin sekans ve filogenetik analizleri yapıldı. Bu analizler sonucunda izole edilen suşun M proteinini kodlayan gen bölgesi baz alındığında BPIV3c genotipinde yer aldığı sonucuna ulaşıldı.
Sınıf öğretmenlerinin yapılandırmacı yaklaşımın gerektirdiği niteliklere sahip olma düzeylerinin değerlendirilmesi (Afyonkarahisar ili örneği)
Bu araştırmanın amacı, sınıf öğretmenlerinin eğitim-öğretimde planlama, uygulama ve değerlendirme boyutlarında yapılandırmacı yaklaşımın gerektirdiği niteliklere sahip olma düzeylerini belirlemektir. Bu bağlamda, sınıf öğretmenlerinin yapılandırmacı yaklaşımın gerektirdiği niteliklere sahip olma düzeylerinin; cinsiyet, kıdem, mezun olunan okul türü, sınıf mevcudu ve sınıf düzeyi değişkenleri açısından anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğine bakılmaktadır.Araştırma, tarama modeli benimsenerek gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında nicel ve nitel veri toplama tekniklerinden yararlanılmıştır. Nicel verilerin toplanmasında; anket, nitel verilerin toplanmasında ise, gözlem yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Afyonkarahisar İli merkez ilçesindeki ilköğretim okullarında görev yapan 390 sınıf öğretmeni oluşturmuştur. Bu öğretmenlerden, 50'si 6 farklı resmi ilköğretim okulunda görev yapan, nitel verilerin toplanması amacıyla gözlemlenen öğretmenlerden oluşmuştur.Araştırmada iki farklı ölçme aracı kullanılmıştır. Bu araçlardan biri araştırmacı tarafından geliştirilen ?Yapılandırmacı Yaklaşımın Gerektirdiği Öğretmen Niteliklerini Belirleme Anketi?dir. Diğer veri toplama aracı ise, öğretmenlerin yapılandırmacı yaklaşımın gerektirdiği niteliklere sahip olma konusundaki mevcut durumlarını ortaya koyabilmek üzere araştırmacı tarafından geliştirilen ?Gözlem Formu?dur. Yapılandırmacı Yaklaşımın Gerektirdiği Öğretmen Niteliklerini Belirleme Anketi toplam 59 maddeden oluşmaktadır. Anketin Cronbach's Alpha değeri 0,96 olarak bulunmuştur. Yapılandırmacı Yaklaşımın Gerektirdiği Öğretmen Niteliklerini Belirleme Anketi temel alınarak uzman görüş ve önerileri doğrultusunda hazırlanan gözlem formu ise, 20 maddeden oluşmaktadır.Araştırma sonucunda, ulaşılan verilere göre, örneklemdeki sınıf öğretmenlerinin yapılandırmacı yaklaşımın gerektirdiği niteliklere sahip oldukları ileri sürülebilir. Fakat gözlem sonuçlarına göre, öğretmenlerin yapılandırmacı yaklaşımın gerektirdiği niteliklere yeterince sahip olmadıkları söylenebilir. Sınıf öğretmenlerinin yapılandırmacı yaklaşımın gerektirdiği niteliklere sahip olma düzeylerinin cinsiyetlerine, kıdemlerine, mezun olunan okul türüne, sınıf mevcuduna ve sınıf düzeyine göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığı ileri sürülebilir.Anahtar Kelimeler: Sınıf Öğretmeni, Yapılandırmacılık, Öğretmen Nitelikleri.
Evli bireylerin evliliğe uyumda karşılaştığı sorunlar ve eğitim ihtiyaçları
Bu araştırmanın temel amacı, evli bireylerin evliliğe uyumlarında karşılaştıkları sorunları ve eğitim ihtiyaçlarını belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda, bireylerin evlilik uyum düzeyleri incelenmiş ve evlilik uyumunun bazı demografik ve evliliğe ait değişkenlere göre fark gösterip göstermediği test edilmiştir. Araştırmanın evrenini, Afyonkarahisar il merkezindeki çeşitli kurumlarda çalışan 1-15 yıl arasındaki evli çiftler oluşturmaktadır. Araştırma evreni içerisinden, kolay ulaşılabilir örnekleme (convenience sampling) yöntemi kullanılarak, 194 evli birey (97 evli çift) seçilmiş ve bu örnek üzerinde araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak Spanier (1976) tarafından geliştirilen ?Çift Uyum Ölçeği? kullanılmıştır. Toplanan veriler, SPSS 13.0 istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın bulguları evlilik uyumunun, Memnuniyet-Doyum, Fikir Birliği, Bağlılık ve Duygusal İfade olmak üzere dört alt boyuttan oluştuğunu göstermektedir. Araştırma sonuçları, evlilik uyumunun cinsiyet, yaş, evlilik süresi, daha önce evlenme, gelir, bireyin kendi ailesi ve eşinin ailesi ile görüşme sıklığı değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı farklar gösterdiğini ortaya koymaktadır. Bu bulgular doğrultusunda, bireylerin evliliğe uyumda karşılaştıkları sorunları çözebilmeleri ve evlilik uyum düzeylerini yükseltebilmeleri amacıyla, eğitim ihtiyaçlarına yönelik öneriler sunulmuştur.
Türkiye Selçukluları ve Beylikler Dönemi'nde Afyonkarahisar
Anadolu'nun Türkleşme süreci önemli bir tarihi olaydır. Bu süreçten Anadolu'nun kilidi konumunda bulunan Afyonkarahisar'da derin bir biçimde etkilenmiştir. Kentte birçok askeri ve siyasi hadise Selçuklu ve Beylikler Devrinde yaşanmıştır. Bununla beraber pek çok Türk topluluğu Afyonkarahisar'a gelerek yerleşmişlerdir. Tarihi süreç içerisinde bu yaşanan hadiseler özelde Afyonkarahisar'ı, genelde ise tüm Anadolu'yu etkilemiştir.
Afyon çeşmeleri
Afyon Çesmeleri? konulu Yüksek Lisans tezi kapsamında Afyon ili merkezinde tespit edilen 29 çesme örneği incelenmistir. Bu çesmelerden 1'i çatal çesme, 2'si köse çesmesi, 3'ü meydan çesmesi, 5'i cami çesmesi, 18'i mahalle çesmesidir. Çesme örneklerinin bir tanesi 13. yy., bir tanesi 14. yy., dört tanesi 18. yy., dört tanesi 19. yy. ve 12 tanesi de 20. yy. basına aittir. Kitabesi olmayıp tarihi bilinmeyen, baska bir yapıya ait kitabesi olan veya tamir kitabesi bulunan 7 çesme vardır. Çesmeler ağırlıklı olarak 20. yy. basına aittir. Çesmelerin daha çok 18. ve 19. yy.'da yapılmıs olmaları, Osmanlı Klasik Dönem çesme tasarımının dısına çıkılmamasına mani olmamıstır. Çesmeler; ortada kitabesi olan nisi çevreleyen bir kemer, ayna tasında bir musluk, musluktan akan suyun biriktirdiği bir yalak, yalağın iki yanında dinlenme tası formunda cephe düzenine sahiptir. Cephe gerisinde uzanan su haznesi ve genellikle düz dam ya da kırma çatı ile tamamlanan örtü sistemi yoğun olarak görülür. Çesmelerin cephelerinde yoğun bir bezeme görülmez. Birkaç örnekte devsirme malzeme kullanılarak süsleme yapılsa da, Klasik Dönem Osmanlı süsleme unsurları kullanılmamıstır. Çesmelerde daha çok, kullanılan malzemenin ritmik veya düzensiz olarak sıralanmasıyla yapılan cephe süslemeleri kullanılmıstır. Sade çesmelerin yanı sıra iki cepheli, büyük depolu ve ebatlarıyla dikkat çeken çesme örnekleri de bulunur. Çesme cephelerinde en çok göze çarpan unsur hemen hepsinde yuvarlak yada sivri kemer kullanılmasıdır. Kemerlerde kullanılan malzeme ile süsleme yapılmasına pek rastlanmaz. Bunun haricinde kemer kullanılmayıp, sadece ayna tası ve bu tası çevreleyen sövelerden olusan örnekler de vardır. Afyon çesmelerinde kullanılan malzeme tas, tuğla ve mermerdir. Yoğun olarak kesme tas kullanılmıs; tuğla malzeme ise süsleme amaçlı yada mimaride yardımcı malzeme olarak görev almıstır. Mermer malzeme ise sadece iki örnekte görülür. Anahtar Kelimeler 1. Afyon 2. Çesmeler 3. Çesme tipolojisi 4. Çesme malzemeleri 5. Çesme süslemeleri
Afyon'un kuzeybatısındaki Karacaahmet ve Yeniköy köylerinden gelen ve Afyon Arkeoloji Müzesi'nde muhafaza edilen çanak çömleklerin bölgenin ilk Tunç Çağı kronolojisindeki yerlerinin saptanması
"Afyon'un Kuzeybatısındaki Karacaahmet ve Yeniceköy Köylerinden Gelen ve Afyon Arkeoloji Müzesi'nde Muhafaza Edilen Çanak Çömleklerin Bölgenin İlk Tunç Çağı Kronolojisindeki Yerlerinin Saptanması" konulu tez kapsamında İlk Tunç Çağı (III ve III) Batı Anadolu kapsamında literatür olarak çalışılmış birçok yayından tezin ana konusunu oluşturan çanak çömlek grubunun karşılaştırması yapılmıştır. Bu kapsamda mal grupları, formlar ve bezeme türleri tanıtılmış, değerlendirilmesi yapılmıştır. Çalışılan çanak çömleğin bilimsel bir kazıdan gelmemiş olması nedeniyle Kaklık Mevkii, Karaoğlan Mevkii, Beycesultan, Aizanoi (Çavdarhisar), Höyüktepe ve Seyitömer kazıları mercek altına alınmış, kronoloji oluşturulmaya çalışılmıştır. Karşılaştırma yoluyla yapılan tarihlemek İlk Tunç Çağı I-II-III gruplarının elimizde olduğunu bize göstermiştir.
Tarihi yapı bilgi modellemesi (TYBM) yönteminin taşınmaz kültür varlıklarında belgeleme amaçlı kullanılabilirliğinin araştırılması; Afyonkarahisar Ulu Camii örneklemi
UNESCO Dünya Mirasları olan kültür varlıklarının gelecek nesillere aktarılabilmesi için koruma ve belgeleme çalışmalarında, disiplinlerarası iş birliğiyle müdahale kararlarının hızlı ve doğru alınması, miras yapısının geçmişten günümüze geçirdiği değişimlerin pratik yöntemlerle güncellenmesi, yapının hassas şekilde ölçülüp analiz edilmesi gerekmektedir. Belgeleme çalışmalarında teknoloji ile gelişen ve tercih edilen modern yöntemler, geleneksel belgeleme yöntemlerine alternatif oluşturmakta ve çalışmalara hız kazandırmakta fakat beklenen faydayı sağlayamamaktadır. Bina yaşam döngüsü boyunca fayda sağlayan Yapı Bilgi Modellemesi (YBM), inşası gerçekleşecek yapıya ait verileri tek bir platformda depolayabilen, disiplinlerarası iş birliğini kolaylaştıran, kesintisiz veri akışı sağlayabilen, otomatik revizyon kapasitesine sahip bir ekosistemdir. Yapı Bilgi Modellemesi'nin kültür varlıklarının koruma ve belgeleme çalışmalarına entegrasyonu Tarihi Yapı Bilgi Modellemesi (TYBM) olarak adlandırılmaktadır. TYBM sayesinde kültür varlıklarına ait eski ve güncel veriler tek bir platformda depolanarak veri kayıplarının önüne geçilmekte, yapılan hassas ölçümlerle kültür varlığının detaylı modeli üretilebilmekte ve YBM ekosisteminin sunduğu bütün potansiyeller UNESCO Dünya Mirası yapılarının belgelenme çalışmalarında kullanılabilmektedir. Çalışmada, geleceğin belgeleme yöntemi olması beklenen TYBM yöntemi, UNESCO Dünya Mirası ve Anadolu'nun Orta Çağ Dönemi Ahşap Direkli ve Kirişli Camilerinden birisi olan Afyonkarahisar Ulu Camisi'nin modern belgeleme yöntemlerinden lazer tarama ile nokta bulutu verileri üretilip otomatik araçlarla tasarım elemanlarına göre sınıflandırılan kafes modeller YBM yazılımlarında akıllı nesne kütüphanelerine dönüştürülerek oluşan sanal modeli ile bütün diğer verileri tek bir dosyada birleştirilerek uygulanmaktadır. Çalışma, TYBM yönteminin ulusal ve uluslararası kültür varlıklarının belgeleme çalışmalarında kullanımını yaygınlaştırarak, koruma uzmanlarına bir kılavuz niteliği taşıyacaktır.
Kumalar dağı (Afyon) florası
Bu çalışma Ege-İç Anadolu Bölgesi geçiş zonunda bulunan Kumalar Dağı (Afyon) florasını tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Araştırma alanından 1996-2001 yılları arasında toplanan 2204 bitki örneğinin değerlendirmesi sonucu 89 familyaya ait 388 cins ve bunlara bağlı 850 tür, 37 alt tür ve 7 varyete belirlenmiştir. Tespit edilen bitkilerin 110'u (%13.1) ülkemiz için endemiktir. Toplanan türlerin 171'i B3 karesi için yeni kayıttır. Florayı oluşturan 850 türün 138'i (%16,2) İran-Turan, 99'u (%11,6) Akdeniz ve 72'si de (%8.5) Avrupa-Sibirya elementidir. Geri kalan 541 (%63.6) tür geniş yayılışlı veya birkaç fitocoğrafik bölgeye aittir. Çalışma alanındaki türlerin 7'si Pteridopyhta divizyosundan olup 843 takson ise Spermatophyta divizyosundandır. Gymnospermae alt divizyosu 8 türe, Angiospermae alt divizyosu ise 835 türe sahiptir. Angiospermae alt divizyosundan 700 tür Dicotyledones, 135 tür ise Monocotyledones sınıfına aittir. İçerdikleri tür sayısına göre, çalışma alanındaki büyük familyalar Asteraceae (96), Poaceae (83), Fabaceae (74), Lamiaceae (62), Brassica-ceae (47), Rosaceae (40), Caryophyllaceae (39), Scrophulariaceae (37), Apiaceae (34) ve Boraginaceae (33)'dir. Tür sayısına göre en büyük cinsler ise Astragalus (16), Silene (14), Salvia (13), Veronica (13), Ranunculus (11), Rumex (10), Trifolium (9), Bromus (9), Euphorbia (9) ve Verbascum (8)'dur. Bilim Kodu : 401.03.04Anahtar Kelimeler: Flora, Kumalar Dağı, Afyon, Türkiye. Sayfa Adedi : 308 Tez Yöneticisi :Prof. Dr. Mecit VURAL
XVIII. yüzyılın ikinci yarısında Karahisar-ı Sahib Sancağı (Şer`iyye sicillerine göre)
Bu çalışmada Karahisar-ı Sahib sancağının XVIII. yüzyılın son yarısındaki idarî, fizikî, demografik, sosyal ve ekonomik durumu incelenmiştir. Çalışmada temel kaynak olarak bahsi geçen döneme ait 12 adet Şer'iyye Sicili' nden istifade edilmiştir. Ayrıca, Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nde bulunan muhtelif tasniflerdeki defter ve belgeler ile VGMA' da bulunan vakıf defterlerine de müracaat edilmiştir. Giriş ve dört bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde Karahisar-ı Sahib'in idarî yapısı ve idarecileri hakkında bilgi verilmiştir. Bu cümleden olarak sancağı meydana getiren ah birimler tespit edilerek, gerekli izahatta bulunulmuştur. Sancak ve kaza yönetiminde görev alan idareciler, askerî-idarî ve şer'î- idarî yapı göz önüne alınarak çeşitli yönleriyle incelenmiş, akabinde bunların isim ve görev tarihleri -kaynakların müsaade ettiği ölçüde- belirtilmiştir. İkinci bölümde Karahisar-ı Sahib şehrinin fizik yapısını oluşturan temel unsurlar ele alınarak -yine kaynakların müsaade ettiği nispette- incelemeye tabi tutulmuştur. Bu unsurlar içerisinde mühim bir yere sahip olan vakıf eserlerin yapılması ve yaşatılması ile ilgili olarak, zaman zaman araştırma konumuzun tarihi sınırlan dışına çıkarak, vakıflar ve vakfiyeler de bahis konusu edilmiştir. Daha sonra vakıflar mevzuu müstakil bir başlık altında incelenmiş, konunun sonunda Karahisar-ı Sahib Şer'iyye Sicilleri' nden tespit ettiğimiz vakfiye suretleri özet halinde tablolaştınlarak genel bir değerlendirmeye gidilmiştir. Nüfûs ve sosyal hayatın incelendiği üçüncü bölümde evvela Karahisar-ı Sahib kazasının ve alt birimlerinin, daha sonra da sancağı oluşturan diğer kazaların nüfus durundan, gayr-ı müslim nüfus da nazar-ı itibara alınarak incelenmiş ve tahmini bir nüfus tahlili yapılmıştır. Daha sonra Karahisar-ı Sahib'de aile yapısı, halkın kullandığı giyim ve ev eşyalan ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. Son bölüm olan dördüncü bölümde ise, mâlî ve iktisadî durum ana başlığı altında önce alakasına binaen dönemin para durumu izah edilmiş, akabinde bazı emtia fiyatlan dikkate alınarak sancakta câri olan fiyatlar ve bunların tarihi seyri tespit edilmeye çalışılmıştır. Daha sonra, bazı mahallî yöneticiler, İstanbul halkı ve Ordu-yı Hümayun için sancaktan tahsil olunan çeşitli isim ve nitelikteki vergi ve baza mükellefiyetler tespit edilerek gerekli izahat ve değerlendirmeler yapılmıştır.
XIX. yüzyılın ilk yarısında Şer`iyye sicillerine göre Karahisar-ı Sahib Sancağı
295 ÖZET XIX.Yüzyılın ilk yansına ait olan şer"i mahkeme sicillerinin incelenmesinden oluşan çalışmamızda şehrin idari, ekonomik, sosyal ve askeri yapısını anlamaya çalıştık. Bu dönemde genel hatlarıyla şehrin yapısı ortaya çıkmıştır. İdari açıdan Osmanlı ülkesinde Kütahya,Saruhan,Aydın,Hüdavendigar(Bursa), Kastamonu,Menteşe(Muğla),Bolu,Ankara,Kengırı(Çankırı).Teke ili(Antalya),Hamid İli(lsparta),Sultanönü ve Balıkesir'in de dahil olduğu Anadolu eyaletinin bir parçası olan Karahisar-ı Sahib sancağı, 1839'da Hüdavendigar adıyla teşkil edilen eyalete bağlanmıştır. Sancak 1867 senesinde mutasarrıflık şeklinde idari teşkilatlanmadaki yerini almıştır. Vezir rütbesinde olan ve birkaç sancağın birden idaresini üstlenen mutasarrıflardan, kayıtlarda adı geçenlerini tesbit etmemiz mümkün olmuştur. Görev yerlerine gitmeyen mutasarrıflar, gönderdikleri mütesselimler vasıtasıyla görevlerini sürdürmüşlerdir. Bu müteselimlerden de çoğunun adı sicilerimizde belirlenmiştir. Şehrin en önemli yöneticilerinden biri olan kadılar, hem idari hem beledi ve hem de hukuki işlemlerden sorumlu bulunuyorlardı. Kadılardan bir kısmı, görev yerlerine gönderdikleri naibler vasıtasıyla hizmetlerini yürütmeyi tercih etmişlerdir. Diğer önemli bir yönetici de nakibü'l-eşraf kaim-makamı olup bunlar, peygamber soyundan gelen yani sadat-ı kiramdan olan kimselerin durumu ile ilgileniyorlardı. Bu kimselerin kayıtlarının tutulması, birer suretinin İstanbul'da bulunan nakibül 'l-eşrafa gönderilmesi ve sadattan olduklarını ileri süren fakat böyle olmayanların menedilmesi görevlerini yürütüyorlardı. Sadat-ı kiramdan olan kimselere birer berat veriliyordu. İncelediğimiz dönemde bir çok nakibül'l-eşraf kaim-makamının Karahisar-ı Sahib ve kazalarında görev yapmış olduğunu tesbit ediyoruz. Şehirdeki yönetici zümreden diğer bir gurup olan müftiler de tesbit edilmiştir. Müftiler, şer*i mahkemedeki anlaşmazlıklara, verdikleri fetvalarla yol gösterici olmuşlardır.296 Şehrin yönetiminden sorumlu kimseler, zaman zaman bir takım uygunsuz davranışlar ve istismarlara da sebep olmuşlar ve bu yüzden cezalandırılmışlardır. Sürgüne gönderilen ve görevinden azledilen birçok müftü, nakibü'l-eşraf kaim - makamı, kadı ve mütesellim vardır. XIX. Yüzyılın ilk yarısında ehl-i örf taifesinin reaya üzerindeki ekonomik baskılarının artmış olduğunu biliyoruz. Bir çok ehl-i örf mensubu, halktan haksız yere para toplamış, vergileri istismar etmiş ve zaten ekonomik durumu pek de iyi olmayan halkı ezmişlerdir. Ehl-i örfün halka yaptığı zulümleri sona erdirmek isteyen devlet, gönderdiği pek çok emirler ile böyle davrananları menetmek ve cezalandırmak zorunda kalmıştır. Yine de bu istismar ve zulümlerin önüne tam anlamıyla geçmek mümkün olmamıştır. Sancak idari açıdan Karahisar-ı Sahib, Sandıklı, Şuhud, Sincanlı, Karamık, Çay, Çölabad, Bolavadin, Barçınlı ve Nevahi-i Barçınlı olarak kazalara bölünmüştür. Çalışmamıda Karahisar-ı Sahib sancağının köylerini ve mahallerini de tesbit ettik Şehrin nüfus yapısı incelerken, bilhassa avarız vergisi kayıtlarından ve belgelerde verilen hane sayılarından yola çıkarak bir takım hesaplar yapmak mümkün olmuştur. Avarız hanelerinden yola çıkarak şehirde 43.593 kişinin yaşadığını tesbit ediyoruz. Hane sayılarından yola çıkarak da şehir merkezinde 14.715 kişinin ikamet ettiğini belirledik. Elde ettiğimiz rakamlar, şehir hakkında çeşitli kaynaklarda gözterilenlerle paraleldir. Nüfus konusuna değinirken, şehirde yaşayan gayrimüslim yani Ermeni vatandşlardan da bahsetmek gereklidir. Kayıtlardaki verilerde Nasara mahallesinde 225 hane olduğu anlaşıldığından buradaki nüfus 1125 kişi olarak hesaplanmıştır. Fakat Doğancı, Zaviye, Tac Ahmed ve Cami-i Kebir gibi mahallelerde müslüman halk ile bir arada yaşayan Ermenilerin varlığını da gözönüne alırsak tam bir nüfus tesbit etmemiz mümkün olamamaktadır. Şehirde yaşayan gayrimüslimlerin pek çok hukuki problemlerini şefi mahkemelerde çözümlemiş olduklarını görüyoruz. Gerek kendi aralarında ve gerekse müslümanlarla olan problemlerde, kayıtlara geçmiş pekçok olaya tesadüf297 edilmekteydi ki bu durum bize daha ucuz ve hızlı olan şer"i mahkemelerin tercih edilmekte olduğunu göstermektedir. Karahisar-ı Sahib sancağının ekonomik durumu konusunda devlete verilen vergilere ait kayıtlar dolayısıyla epeyce bilgi sahibi oluyoruz. Zira XIX. yüzyılın ilk yarısında Karahisar-ı Sahib'den alınan pek çok örfi vergi vardır. Avarız, nüzul, iane-i cihadiyye, kalyoncu bedeliyyesi, ref-i menzil bedeli, imdad-ı hazeriyye gibi vergilere ait bilgiler bize hem şehrin Osmanlı iktisadi hayatındaki yerini belirtiyor, hem de vergilendirme sistemine ait ipuçları sunuyor. Bu örfi vergilerin yanı sıra öşür, cizye ve adet-i ağnam gibi şer'i vergiler hakkında da pek çok kayda bu mahkeme sicillerinde yerverilmiş bulunuyor. Ekonomik hayatın en önemli unsuru olan ticaret, Karahisar-ı Sahib'in önemli yollar üzerindeki konumu dolayısıyla oldukça canlıdır. Şehirde pek çok iç ve dış piyasada üretilen mal kullanılmakta ve başka şehirlere satılmaktadır. Şehirde birçok meslek kolu görev yapmaktadır ve kendilerine ait çarşıları da bulunmaktadır. Sanayi alanında Osmanlı ekonomisinin mühim üretim dallarını barındıran Karahisar-ı Sahib, barutun hammaddesi olan güherçilenin üretildiği sayılı şehirlerden biridir. Ayrıca saçma, kurşun ve enfiyeye ait veriler de şehirde bu yönde bir sanayinin geliştiğine işaret etmektedir. Narh kayıtlarına dair verilerden gıda, demir ve sabun, tuz, mum gibi diğer ihtiyaç maddelerine ait fiyatların yıllara göre gösterdiği değişimler öğrenilebiliyor. Tereke kayıtları ve satışa dair belgeler ile de hayvan, ev, bağ ve dükkan fiyatlarını öğrenebiliyoruz. Sosyal hayat, Karahisar-ı Sahib sancağında oldukça canlıdır. Mahkemeye yansıyan pek çok nikah, boşanma, nafaka, vesayet, vekalet ve miras davalarına rastlıyoruz. Bu belgelerde isimler, fiyatlar, hukukun işleyişine dair kurallar, İslam dininin sosyal hayata verdiği şekil apaçık görülmektedir. Mahkeme kayıtları şehirde yaşayan insanların kullandığı isim ve lakaplar konusundaki bilgimizi genişletecek bir çok veriye sahip bulunmaktadır. Şehirde kurulan vakıflar, sosyal hayatın nasıl düzenlendiğinin, hayır hizmetlerine ne kadar298 önem verildiğinin bir göstergesidir. Şehirde vakıf uygulamasının Tanzimat döneminde yeniden düzenlenmeye tabi tutulduğunu, cami, medrese ve benzeri pek çok sosyal kurumun vakıflar eliyle işletildiğini görmekteyiz. Şehir, askeri faaliyetler açısından çok etkin olmamasına rağmen orduya pek çok asker vermiştir. Sancakta tımar sistemi, XIX. yüzyılın ilk yarısında hala uygulanmaktadır. Sancak, orduya askerin yanı sıra at, deve, gıda maddesi bakımından destek de olmaktadır.
Sit alanları dışındaki kentsel tarihsel dokuların korunması gerekliliği: Afyon Mısrı camii çevresi
Bu çalışmada, sit alanları dışında kalan kentsel tarihsel dokuların korunması gerekliliği konusu işlenmiştir. Konu, Afyon kentsel sit alam dışında yeralan Mısri Camii ve çevresindeki kentsel alanda örneklendirilip; alandaki konut dokusu incelenmiş; değerlendirilmiş ve öneri koruma kararları getirilmiştir. Çalışma altı bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde çalışmanın Amacı, kapsamı ve çalışmada kullanılan bilgi-belge toplama ve arazi tespit çalışmalarını içeren yöntem hakkında bilgi verilmiştir, ikinci bölümde, Afyon ve çalışma alanının tarihi, fiziki, sosyal, ekonomik ve mimari özellikleri hakkında bilgiler yeralmaktadır. Üçüncü bölümde, çalışma alanındaki tarihi yapıların mimari özellikleri, geçirdikleri değişimler, ekonomik yaşam ile konfor koşulları analizi yapılmıştır. Dördüncü bölümde elde edilen analizlere dayalı olarak genel bir değerlendirme yapılmış; sorun ve olanaklar tespit edilmiştir. Beşinci bölümde, çalışma alanında koruma ve geliştirmeye yönelik ilke ve hükümler belirlenerek; müdahale kararlan alınmış; bir öneri plan çalışması yapılmıştır. Son bölüm, yapılan çalışmalarla ulaşılan sonucu göstermektedir.Anahtar Kelimeler : Afyon, Koruma, Restorasyon
Afyon ili geleneksel kadın giysileri ile bu giysileri ellerinde bulunduran bireylerin bazı özellikleri üzerine bir araştırma
Köklü bir geçmişin ürünü olan ve çok zengin çeşitleri bulunan Türk el sanatları, maddi kültürümüzün değerli belgeleridir. Bu belgeler, plastik sanatlardaki estetik değerlerin yanı sıra, aktardığı mesajlar, yansıttığı duygular, taşıdığı anlamlar, düşünceler ve beğeniler açısından, folklorda da önemli bir yer kazanan el sanatlarını, gereği gibi tanımamakta, yararlanmamakta ve ulaştığı düzeyi tam olarak bilememekte olduğumuzu göstermektedir (Barışta 1987). Yukarıda belirtilen bu düşünce, Afyon'un ilçe ve köylerinde yapılan bu araştırmayı oldukça doğrulamaktadır. Bu çalışmay'la, yöredeki kadın kıyafetlerinin varlığı, giysilerle, giysiler üzerindeki el sanatlarının bolluğu ve çeşitliliği ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Arastama yöresi olark Afyon merkez ilçe ve diğer ilçe merkezleri ile bunlara bğlı 17 köy seçilmiştir. Araştırmanın materyalini, ellerinde geleneksel giysi bulunan 410 bireyden anket yoluyla sağlanan bilgiler oluşturmuştur. Bu kişilere kendileriyle ve ellerinde bulunan giysilerle ilgili 27 soru sorulmuş olup, bunlardan 11 tanesine cevap alınamamıştır. Ellerinde geleneksel giysi bulunan bireylerden araştırmaya alınanların % 46.34 ü okur-yazar olmayan kadınlardır. Bu bireylerin aile fertleri sayısı 1-14 arasında değişmektedir. Giysiler genellikle diktirilerek ve satın alınarak temin edilmektedir. Giysiye sahip olma nedenleri çoğunlukla gelin olma ve düğün-nişan gibi özel günlerdir. Geleneksel giysilerin % 80.73 gibi çoğunluğunda hiçbir değişiklik yapılmamıştır. Çok az sayıdaki giyside yapılan değişiklik nedenleri ise, yıpranması, kullanım zorluğu ve modanın etkisidir. Afyon ili geleneksel giysilerinin bütününün tek bir adı olmayıp kullanım amacına, kullanılan malzemeye, bulunduğu yörenin coğrafi konumuna göre, üç etek, fistan, entari, elbise, bindallı ve gelinlik gibi yöresel adlar almaktadır. Yine bu giysileri oluşturan parçalan, kullanılan kumaş, süsleme ve kullanım amaçlarına göre şu adlan almaktadır.îç Çamaşırı : Zıbın, dikorta, iç göğnek, top don (diz bezi). Gömlek : İç fistan, entari. Şalvar : Don, şalvar. Entari : Siğli entari, peşli entari, saya, entari, fistan, elbise, üç etek. Yelek : Sıkma, pullu sıkma, delme, yelek. Ceket : Sarka, güdük, bolka. Önlük : Önücek, peştemal. Kemer-Kuşak : Acem şak, şal kuşak, gudulu kuşak, gümüş kursak, kemer. Şapka (başlık) : Fes, takke, terlik. Baş Örtüsü : Pullu, çenber, poçu, tülbent, krep, tirşe, duvak, erbi, şifon, çeki, yazma, vala, uçtu, keten, yağlık. Takı : Ciril, zavatlı bilezik, arabeli, istifan, karanfil, penez. Çorap : Yün çorap (nakışlı çorap), ip çorap. Ayakkabı : İskarpin, kundura, pabuç, mes, garçın. Yörede kadınlar sokağa çıkarken geleneksel giysilerin üzerine futa (fita), car, ferace, mahrana, kıvrak, çevre ve bürde giymektedir. Afyon ili geleneksel giysi parçalarından iç çamaşırında : Basma, pazen, patiska ; gömlekte : basma, pazen, şetari ; şalvarda : basma, kutnu, kadife, şip, pazen, şetari, Bursa çekmesi ; entaride : şetari, kutnu, Bursa çekmesi, kadife, çuha, basma, ipekli, şip ; yelekte : ipekli, pazen, kadife, basma, saten, Bursa çekmesi ; cekette : kadife, ipekli kumaş, saten, çuha, kutnu ; önlükte : saten, pamuklu dokuma, kadife, pazen, basma ; kemer-kuşakta : ipekli kumaş, şal kuşak, gümüş, boncuk ; şapka (başlık) : çuha, keçe, patiska, porselen tabak ; baş örtüsünde : şifon, krep, pamuklu kumaş, ipekli kumaş ; takıda : gümüş, alün, karanfil, boncuk ; çorapda : yün, orlon, pamuklu iplikler ; ayakkabıda : şaplı deri ve lastik kullanılmaktadır.Ill Araştırma sırasında elde bulunan geleneksel giysilerde kullanılan malzemelerin, kısmende olsa değişmesine karşın, üzerindeki oyalar, süslemeler ve giysi modelleri aslını korumaktadır. Yörede kullanılan ayakkabılar ise tamamen değişmiştir. Afyon ilinde yapımı gittikçe azalan el sanatları, geleneksel giysilerde kullanılan, el tezgâhlarında dokunan önlüklerle, elde örülen yün çoraplar, oyalar ve yeleklerle önlül işlemeleriyle az da olsa devam etmektedir. Kuşkusuzla bu araştırmanın sonuçlarında bazı eksiklikler bulunmaktadır. Fakat, Afyon ili ve diğer yöreler için yapılan bu ve benzeri araştırmaların giderek çoğalması oldukça önemli görülmektedir. Bu araştırmalar çoğalırken, Türk kültürünün diğer alanlarında olduğu gibi, el sanallarının gelişimi de incelenmeli ve ulaştığı düzey büyük bir titizlikle belirlenmelidir. Türk dilinde yapıldığı gibi, Türk el sanatları içinde, il il tarama yapılmalı, tarama katologlart düzenlenmeli ve bunların yapılmasından sonra da bölgesel giyim atlasları düzenlenmelidir. Böyle bir çalışma yapılırken, mutlaka disiplinler arası bir yaklaşım sağlanmalı, çalışmalar bir merkezden denetlenmeli, ileriye dönük planlar çerçevesinde ve belli bir zaman diliminde projeler gerçekleştirilmelidir. Bu çalışmaların yapılması aşamasında, yurdun her tarafina dağılmış meslektaşlarım olan el sanatları öğretmenlerinden de büyük ölçüde yararlanılacağı inancını yüreğimde taşımaktayım.
İslami uyanış, çoklu modernlik ve popüler kültür bağlamında mevlevi semasının dönüşümü: Afyonkarahisar örnek olayı
Bu çalışmada, İslami Uyanış, Çoklu Modernlik ve Popüler Kültür Bağlamında Mevlevi semasının dönüşümü, Afyonkarahisar şehri merkez olmak üzere incelenmeye çalışılmıştır. 13. yüzyılda Mevlana zamanında şekillenmeye başlayan Mevlevilik, oğlu Sultan Veled zamanında teşkilatlanarak, adap ve erkânı oluşturuldu. Günümüze kadar gelen bu uygulamalarda oluşan değişimlerin incelendiği bu çalışma, yaklaşık üç yılı aşan bir alan araştırması, gözlem ve görüşmelere dayanmaktadır.Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Mevlana'nın hayatı, Mevleviliğin tarihsel gelişimi; Mevlevi seması, şekillenme süreci ve çeşitleri; Mevlevilerce müziğin önemi ile Mevlevi ayinleri ele alınmaya çalışıldı. İkinci bölümde, Türkiye'nin modernleşme süreci ve bu sürece Mevlevilerin katkıları ele alındı. Üçüncü bölümde ise ilk iki bölümde verilen bilgiler ışığında Mevlevi semasının bugün geldiği durum tespit edilmeye çalışılarak, yapılan uygulamalardaki farklılıklar incelenmeye çalışıldı.Mevlevi müziği ve seması, 1925 yılında tekke ve zaviyelerin kapatılmasıyla birçok yerde unutulmaya terk edilmiştir. Fakat Afyonkarahisar'da bulunan Mevlevi ailesinin ve muhibbanlarının desteği ile post makamı manevi olarak devam etmiş ve sema zamanla dinsel bir zikir olmaktan çıkarak, gösteri niteliği kazanmıştır. Hâlen evlerinde semayı zikir olarak yapanların varlığının bilinmesine rağmen, öğrenim şekli ve semayı yapma bilincinin değiştiği de bir gerçektir.Türkçe Anahtar Kelimeler:1- Sema 2- İslami Uyanış 3- Popüler Kültür 4-Çoklu Modernlik 5- Afyon
Seyitömer Höyüğü kazıları ışığında Eskişehir, Afyon; Kütahya çevresinde bulunan Phryg Keramiği
Seyitömer Höyük, 160 m çapında ve 23.5 m yükseklikte olup, Kütahya il merkezinin 25 km kuzeybatısında, Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu, Seyitömer Linyit İşletmeleri Müessese Müdürlüğü'ne bağlı kömür işletmesi alanında bulunmaktadır. Genellikle Pers Dönemi'ne tarihlendirilen sur dışında yer alan oda içlerinde in-situ durumda Phryg keramiği ele geçerken, sur içinde yoğun bir 5. ve 4.yy. etkisi gözlenmektedir. Bu dönemde höyüğün üst düzlemi, oldukça iyi tesfiye edildiği için, mimari öğelerin neredeyse tamamı tahrip olmuş ve bu tahribatından dolayı sadece karışık olarak malzeme saptanmış ve bir bütün mimari ile bağdaştırılamamıştır.Seyitömer Höyük Phryg Keramiği boyalı ve yalın olmak üzere iki ana grup oluşturur. Formlar ise Kaseler, Yonca Ağızlı Testiler, Geniş Ağızlı-çift Kulplu Çömlekler, Dar Ağızlı Çift Kulplu Çömlekler, Tek Kulplu Çömlekler, Kısa Boyunlu Çömlekler, Maşrapalar ve Akıtaçlı Kaplardan ibarettir.Afyon Müzesi'nde bulunan keramikler; Kaseler, Yonca Ağızlı Testiler, Yuvarlak Ağızlı Testiler, Geniş Ağızlı-çift Kulplu Çömlekler, Dar Ağızlı- kısa Boyunlu Çömleklerden, Maşrapalar ile Matara tipi kaplardan oluşurlar.Eskişehir Yazılıkaya/Midas Kenti buluntularını; Kaseler, Çömlekler, Yonca Ağızlı Testiler ve Maşrapalar oluştururlar.Eskişehir Midaeum buluntuları da Kaseler ve Çömleklerden ibarettir.Seyitömer Höyük'te ele geçen çoğu keramik örneği ne yazık ki bir mimari öğeyle birleştirilemediğinden her ne kadar net ve kesin tarihler atanamasa da; form özellikleri, yüzey işlemleri, boyama stilleri gibi unsurlar göz önünde bulundurularak, diğer Phryg yerleşimlerindeki keramik ile karşılaştırıldığında, M.Ö. 9.yy'dan itibaren Pers dönemine kadar Phryg Dönemi'ni yansıttığı yadsınamaz bir gerçektir.Afyon ve Eskişehir bölgesinde saptanan keramik örnekleri de Seyitömer Höyük ve diğer yerleşimlerde ele geçen Phryg Dönemi keramiği ile paralellik gösterir ve M.Ö.7.yy- 6.yy özelliklerini yansıtırlar.Anahtar Kelimeler: Phrygler, Phryg Keramiği, Seyitömer Höyük, Midas Kenti, Afyon, Midaeum.