Erzurum, Artvin ve Rize bölgesindeki (doğu pontidler-Türkiye) asit plütonik kayaçlarin petrolojisi

Pontid Orojenik Kuşağı, Bulgaristan'dan başlayıp, Türkiye-Istranca Bölgesi'nden Küçük Kafkasya'ya kadar uzanan Doğu-Batı uzanımlı dağ kuşağını temsil etmektedir. İnceleme alanı Pontidler'in doğu kesiminde Erzurum, Artvin ve Rize illerini içerisine alan geniş bir alanı kapsamaktadır. Çalışma konusunu oluşturan Eosen-Alt Kretase yaşlı asidik bileşimli plütonik kayaçların tüm kayaç analizleri, zirkonlar üzerinde U-Pb yaşları ve Lu-Hf izotop analizleri yapılarak bölgenin Mesozoyik-Senozoyik sürecindeki jeodinamik evrimi ortaya konulmuştur. Böylelikle bu plütonların zirkon U-Pb yaşları elde edilmiş, plütonlar içerisinde farklı fazların olduğu tespit edilmiş ve Lu-Hf izotopları ile bölgenin jeodinamik evriminin daha detaylı olarak anlaşılması sağlanmıştır. Erzurum, Artvin ve Rize bölgesindeki asidik bileşimli plütonik kayaçlar genel olarak granit, granodiyorit ve kuvars monzonitlerle, Olur (Erzurum) bölgesindeki kayaçlar metagranitlerle, volkanikler ise dasit ve riyolitlerle temsil edilmektedir. İncelenen kayaçlar, bileşimsel olarak toleyitikten şoşonitiğe değişen karakterde, genel olarak I-tipi metalümino-peralümino özelliklerdedir. Plütonların 206Pb/238U yaşları LA-ICP-MS zirkon U-Pb yöntemine göre 39-134 My. olarak tespit edilmiştir. ƐHf (t)içerikleri 1.4-14 aralığında değişen pozitif değerlere sahiptir. Tüm veriler ışığında, bölgenin Mesozoyik-Senozoyik jeolojisi ve sonrası jeodinamik model için önemli katkılar sağlanmış, söz konusu döneme ait veri eksikliği giderilmiş, tartışılan tektono-magmatik problemler, güncel teknolojik veriler ile çözümlenerek bölgenin Mesozoyik-Senozoyik evrimi ortaya konulmuştur. Anahtar Kelimeler: Doğu Pontidler, Asit plütonik kayaçlar, Zirkon U-Pb yaş tayini, Lu-Hf izotopları