Eşit olmayan alanlı dinamik tesis yerleşimi problemi için bir genetik algoritma yaklaşımı

Tesis yerleşim problemleri, çözümü zor problemler olmakla birlikte, çıktıları işletmelerin üretim süreçleri ve karlılıkları açısından önemlidir. Birim maliyeti; hammadde, enerji, işgücü gibi faktörlerin yanında, taşıma maliyetleri de etkilemektedir. Son yıllarda yaşanan rekabet etkisi ile müşteri taleplerine uygun maliyetle ve zamanında cevap vermek önem kazanmıştır. Bu nedenle, tesislerin; ürün, süreç, üretim teknolojisi, işgücü ve yönetim sistemlerindeki her türlü değişikliğe hızlı uyum sağlama gerekliliği doğmuştur. Tesis yerleşiminin, talep değişiklikleri ve bu değişikliklerin gerçekleştiği dönemler göz önüne alınarak, dinamik bir şekilde planlanması gerekmektedir. Talep değişikliğinin olmadığı durumlarda bile çözümü zor olan bu problemler, işin içine dinamiklik boyutu girdiğinde, daha da zorlaşmaktadır. Zor problemlerin çözümünde optimuma yakın sonuçlar veren meta-sezgisel yöntemler kullanılmaktadır. Çalışmada, bu yöntemlerden, tesis yerleşim problemleri için iyi sonuçlar verdiği bilinen genetik algoritmalar kullanılarak bir üretim işletmesinin bir bölümünde eşit olmayan alanlı iş istasyonlarının tesis yerleşimi, sabit bir yerleşim şekli üzerinde baştan ele alınmıştır. C# ile probleme özel bir program hazırlanmış olup, tesis için yerleşim planı önerisi alınmıştır. Elde edilen çözüm mevcut durum ile kıyaslandığında %39 oranında bir iyileşme sağlandığı görülmektedir.