Eskiçağda propaganda aracı olarak kitabeler

Propaganda, sadece günümüz modern toplumlarının karşı karşıya kaldıkları bir algı operasyonu değildir. Tarihin erken dönemlerinden itibaren yönetenler hem yönetilenleri hem de rakiplerini etkilemek ve baskı altında tutabilmek için propaganda yöntemlerine başvurmuşlardır. Yazılı metinler başta olmak üzere anıtsal yapılar, heykeller ve kabartmalar birer propaganda aracı olarak kullanılmışlardır. Biz bu çalışmamızda Eski Doğu ve Eski Batı toplumlarında propaganda aracı olarak kitabeler konusunu ele aldık. Böylece son derece geniş kapsamlı olan propaganda araçlarını sadece kitabeleri ele almak suretiyle sınırlandırdık. Aksi takdirde hem görsel hem de yazılı bütün metinlerden yer alan propaganda içerikli icraatları ele almış olsaydık, binlerce sayfalık bir çalışma yapmamız gerekecekti. Eski Doğu'nun önemli medeniyet merkezleri arasında yer alan Mezopotamya ve Mısır kralları, yazdırmış oldukları kitabelerde kendilerinden övgüyle söz etmişler, icraatlarını abartarak dile getirmişler ve zaman zaman olmayan şeyleri de olmuş gibi anlatma yoluna gitmişlerdir. Pers kralları da benzer yöntemlere başvurmuşlardır. Eski Doğu krallarının en iyi yaptıkları şeylerden biri de başarılarını dinsel motiflerle güçlendirmek olmuştur. Gerçekten, onlar söz konusu kitabelerinde kazandıkları bütün başarıların tanrılar sayesinde olduğunu vurgulama gereğini duymuşlardır. Eski Batı dünyasında ise yapılan propagandalar daha dünyevi görülür. Örneğin Roma İmparatoru Augustus, icraatlarını anlatırken, tanrılardan pek söz etmez. Bu da Eski Doğu ile Eski Batı dünyaları arasında anlayış farkını göstermektedir.