Esnek üst yapılar ile rijit üst yapıların teknik ve ekonomik yönden karşılaştırılması

Bu çalışmada esnek ve rijit üstyapıların tasarımı, yapımı, kullanılan malzemeler, avantaj ve dezavantajları, bakım - onarım teknikleri irdelenmiş ve maliyet analizleri hazırlanmıştır. Her iki kaplama türünün tasarımına ilişkin geliştirilmiş farklı yöntemler vardır. Ancak hem ülkemizde hem de dünyada en çok kullanılan yöntemlerin başında AASHTO yöntemi gelmektedir. Esnek üstyapıların yapımında kullanılan ana madde bitüm olup, petrol türevli bir maddedir. Petrol konusunda dışa bağımlı olmamız bir dezavantaj olarak görülebilir. Ancak bitüm rafineride işlenen petrolün son türevidir ve asfalt betonu üretimi dışında kullanılma alanı çok azdır. Rijit kaplamaların üretilmesinde kullandığımız çimento, ülkemizde bol miktarda üretilmektedir. Ancak çimentoya, yol yapımından önce inşaat sektörünün diğer alanlarında daha çok ihtiyaç duyulmaktadır. Her iki kaplamanın da birbirine karşı avantaj ve dezavantajları vardır. Bu noktada yolun yapılacağı bölgenin karakteristik özellikleri (zeminin v sağlamlığı, iklim, trafik, topoğrafya, vs?) avantajlar ve dezavantajların değerlendirilmesi açısından belirleyici olmaktadır. Ülkemiz, esnek kaplamalı yolların yapımı, bakım-onarımı konusunda oldukça gelişmiş durumdadır. Bu konuda hem iş hacmi, hem kullanılan araç-gereç hem de yetişmiş insan bakımından oldukça kuvvetli bir potansiyel bulunmaktadır. Ancak rijit kaplamalı yolların yapımı, bakımonarımı konusunda henüz yeterli tecrübe, araç-gereç ve yetişmiş insan bulunmamaktadır. Her iki türe ait yapım ve bakım-onarım maliyetleri, başta yolun oturacağı taban zemininin sağlamlığı, üzerinden geçecek trafiğin hacmi ve kompozisyonu başta olmak üzere birtakım parametrelere bağlıdır. Ancak yapılan maliyet analizlerinden anlaşılmaktadır ki, esnek kaplamalı yollar ülkemiz koşullarında rijit kaplamalı yollara göre daha ekonomik görünmektedir. Bunun nedenlerinin başında ise rijit kaplamalı yolların yapımında kullanılan çimentonun fiyatında görülen yüksek artışlar gelmektedir. Anahtar Kelimeler: Esnek kaplama, rijit kaplama, asfalt, bitüm