Etik eğitiminde standart hasta kullanımının hemşirelik lisans öğrencilerinin ahlaki duyarlılık, ahlaki muhakeme ve etik karar verme becerilerine etkisinin incelenmesi

Araştırma etik eğitiminde standart hasta kullanımının hemşirelik lisans öğrencilerinin ahlaki duyarlılık, ahlaki muhakeme ve etik karar verme becerilerine etkisini sınıf içi vaka analizi yöntemiyle karşılaştırarak değerlendirmek amacı ile yarı deneysel niceliksel ve öğrencilerin konuya ilişkin görüşlerini ortaya çıkarmak üzere niteliksel olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini 2017-2018 Eğitim-Öğretim Yılı Güz Yarıyılında Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Hemşirelik Tarihi ve Deontoloji Dersi 'ne kayıt yaptırmış olan, araştırmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden 89 hemşirelik öğrencisi oluşturmuştur. Araştırmada etik öğretimi kuramsal öğretimin tamamlanmasından sonra Çalışma Grubu 1' de standart hasta ile Çalışma Grubu 2' de sınıf içi vaka analizi ile yapılmıştır. Araştırmada veriler Ahlaki Duyarlılık Anketi (ADA), REST'in Değerleri Belirleme Testi (DIT) ve Hemşirelik Etik İkilem Testi (HEİT) kullanılarak toplanmıştır. Araştırma niceliksel verilerinin değerlendirilmesinde ortalama, standart sapma, frekans dağılımı, Ki-Kare analizi, bağımsız örneklem t testi, Mann Whitney U testi, tekrarlı ölçümler, Friedman testi, Cochran's Q testi, Pearson korelasyon ve Spearman korelasyon testi kullanılmıştır. Niteliksel veriler odak grup görüşme sorularına göre gruplandırılarak tema ve alt temalar oluşturulmuştur. Araştırmanın niceliksel verilerinden elde edilen sonuçlara göre ahlaki duyarlılık puanının standart hasta grubunda vaka grubuna göre azalması istatiksel olarak anlamlı bulunmuş, ahlaki muhakeme ve etik karar verme puanları açısından çalışma grupları arasında istatiksel açıdan anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Araştırma sonuçlarına göre iki öğretim yöntemi karşılaştırıldığında, standart hasta grubunda yer alan öğrencilerin ahlaki duyarlılıkları daha yüksek bulunmuş, ahlaki muhakeme ve etik karar verme becerileri açısından farklılık bulunamamıştır. Öğrenciler ile yapılan odak grup görüşmelerinde her iki grupta yer alan öğrenciler de etik karar vermenin zor bir süreç olduğunu, uygulamalı çalışmanın yararlı olduğunu, etik sorunlara karşı farkındalıklarını artırdığını, kendi duygularını keşfetmelerini sağladığını, uygulamalı çalışmanın daha sık yapılmasının yararlı olacağını ifade etmişlerdir. Araştırmanın sonuçları doğrultusunda hemşirelik etik eğitiminde hem vaka tartışması, hem de standart hasta uygulama öğretim yöntemlerinin kullanılması önerilmektedir. Anahtar kelimeler: Hemşirelik Etiği, Hemşirelik Eğitimi, Etik, Standart Hasta, Vaka Analizi