Hemodiyaliz tedavisi alan Tip 1 ve Tip 2 diyabet hastalarında beslenmeye yönelik bilgi ve tutumlarının değerlendirmesi

Giriş: Kronik hastalıklarda, insan vücüudndaki fonksiyonlarda ilerleyici ve geri dönüşümsüz değişiklikler mevcuttur. Bu nedenle de yaşam kalitesini olumsuz etkilerler. Bu hastalıklardan biride diyabete bağlı gelişen böbrek hastalığıdır (diyabetik nefropati). Amaç: Bu çalışmada hemodiyaliz tedavisi alan Tip 1 ve Tip 2 diyabetli hastalarda beslenme bilgi ve davranış durumunun değerlendirilmesi amaçlandı. Materyal ve Metod: Tanımlayıcı ve kesitsel tipte bir araştırma olup Irak – Diwaniyah Hastanesi Diyaliz yürütüldü.. Çalışmanın tasarımında nicel araştırma kullanılmıştır. Örneklem seçimine gidilmeyip çalışmaya katılmayı kabul eden 30 Tip1 DM ve 30 Tip2 DM hastası çalışamaya alındı. Hastalara sosyo-demografik verilerden oluşan ve beslenmeye yönelik bilgi ve tutumlarını değerlendirmek amaçlı sorular soruldu. Veriler yüz yüze soru sorma tekniği ile toplandı. Yüzdelik, ki-kare, bağımsız T-testi kullanılarak değerlendirme yapıldı. Bulgular: Tip 1 ve Tip 2 diyabetli hastalarda yaş, medeni durum, gelir durumu ve primer böbrek hastalığı, beslenmesinde ara öğün yapanlarda ve susuzluk hissini bastırmak için bir takım yöntem uygulayanlarda istatistiksel olarak anlamlılık bulundu (p<0,05). Tip1 ve Tip 2 DM hastaları arasında diyaliz öncesi ve sonrası kilo, diyaliz öncesi ve sonrası sistolik ve diyastolik kan basınçları arasında anlamlılık bulundu. (p<0,05). Yine bu hastalarda HbA1c ve kan şekeri düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlılık bulundu. (p<0,05). Sonuçlar: Tip 1ve Tip 2 DM'li diyaliz hastalarının HbA1c ve glikoz seviyeleri yüksek olup diyabet yönetim durumları yetersizdir; yaş, medeni durum, ekonomik düzey, ailede böbrek hastalığı bulunması, BMI, ara öğün yapıp-yapmama gibi sosyo-demografik özelliklerin diyabet yönetiminde etkileri vardır. Öneriler: Hastalara bireyselleştirilmiş eğitim, izlem ve danışmanlık yapılarak diyabet öz yönetimlerinin güçlendirilmesi sorunların çözümüne odaklı yeni deneysel hemşirelik planlama ve girişimlerinin uygulanması önerilir. Anahtar Kelimeler: : diyabet, böbrek hastalığı , beslenme, hemşirelik yönetimi.