Evde bakım aylığı uygulamasını okumak: Hürriyet ve Sabah gazetesi örnekleri

Evde bakım aylığı; evde bakıma muhtaç durumda bulunan engelli veya yaşlı bireylerin bakımını üstlenen kişilere verilen destek olarak tanımlanabilir. Bu bağlamda bakıma muhtaç olma durumu; hayatını başkasının yardımı olmadan devam ettiremeyen ve günlük ihtiyaçlarını giderme konusunda başkalarının yardımına bağlı olma hali şeklinde tanımlanabilir. Sosyal devlet anlayışı, sosyal hizmet ve sosyal yardımların çoğunlukla devlet tarafından karşılandığı ama ekonomik kalkınmanın, istihdamın ve ekonomik refahın öncelikle ve ağırlıkla piyasa koşullarında sağlandığı bir karma ekonomik yapıyı da ifade etmektedir. Yani sosyal politika anlayışında bireylerin temel gereksinim ve sorunlarının sosyal yardımlar ile karşılanması gerekliliği karşımıza çıkmaktadır. Sosyal yardımlar, yardımı sağlayan kurumların bağlı olduğu kanunlarda yer almakta ve yardımın hangi şartlarla verileceğinin detayları ise genelde yönetmelikler aracılığıyla ortaya konulmaktadır. Dolayısıyla belli kriterleri taşıyor olmaya bağlı olarak verilen evde bakım aylığı; bakıma muhtaç kişiye bakım desteği verecek akraba çevresinden bir kişiye verilmektedir. Neoliberal politika anlayışıyla beraber devlet, ekonomiye olan müdahalesini terk ederek sosyal harcamalarda kısıtlamalar uygulayarak sosyal devlet anlayışından vazgeçmiştir. Böylece devletin bakım hizmetlerine yönelik yaptığı harcamalar da oldukça kısılmaktadır. Evde bakım aylığı uygulaması; bakıma muhtaç kişinin yaşam kalitesini yükseltmekten çok; düşük bir ekonomik destek verilerek bakıma muhtaç kişinin bakım sorumluluğunun aile veya akraba çevresinden bir kişiye yüklenmesi sonucunu ortaya çıkarmakta ve bakıma muhtaç kişiler için devlete bağlı ya da özel yatılı veya gündüzlü hizmet veren kurumlara talepleri en aza indirmeyi amaçlamıştır. Var olan bakım ve rehabilitasyon kurumları da talep artışı olmadığından yeterli oldukları izlenimini yaratmaktadır. Ülkemizde geleneksel toplum yapısından da kaynaklı olarak evde bakım aylığına başvuru yapanların çoğunluğunu kadınlar oluşturmaktadır. Bakıma muhtaç kişilere destek olunması açısından önemli olduğu düşünülen evde bakım aylığı uygulamasının bakım sorumluluğunu üstlenen kadınlar açısından önemli sorunlar ortaya çıkardığı düşünülmektedir. Bu çalışmada ana akım medyada yer alan Sabah ve Hürriyet gazeteleri özelinde evde bakım aylığı uygulamasını içeren haberler taranmıştır. Evde bakım uygulamasının gerçek amacı ve yarattığı/yaratabileceği sorunlar üzerine bir değerlendirme ve tartışma gerçekleştirilmiştir.