Türkiye'de diyabet politikasının incelenmesi: Nitel bir doküman analizi

Dünya Sağlık Örgütü, Diabetes Mellitus'un dünya genelinde ölüm nedenleri arasında 9. sırada yer aldığını ve 2019 yılı itibariyle, yılda yaklaşık 2 milyon diyabet kaynaklı ölüm gerçekleştiğini bildirmektedir. Türkiye, diyabet prevalansının en yüksek olduğu ülkelerden biridir. Nispeten güçlü bir sağlık sistemine sahip olması ve diyabet ve komplikasyonlarının yönetimine ayrılmış önemli miktardaki bütçesi göz önüne alındığında, Türkiye'nin dünya çapındaki diyabet çıktıları açısından konumu açıklanmaya ihtiyaç duymaktadır. Bu bağlamda, bu tez Türkiye'nin diyabet politikasındaki başarısızlığını açıklayan politika faktörlerini incelemektedir. Walt ve Gilson'ın politika üçgeni çerçevesini kullanan bu tez, Türkiye Diyabet Programı 2015-2020'yi ve 2015-2018 yılları arasında gerçekleştirilen Diyabet Parlamentosu toplantılarının dökümlerini inceleyerek Türkiye'deki diyabet politikasının kapsamlı bir analizini sunmaktadır. Bu tez, politika ve uygulama arasındaki geniş boşluğu, diyabet aktörleri arasındaki işbirliği eksikliğini ve Türkiye'nin ulusal diyabet programında sağlığın sosyal belirleyicilerinin yeterince tanınmadığını ortaya koymaktadır. Türkiye'nin diyabet yönetiminde dikey yaklaşım benzeri, hastalık merkezli, tedavi odaklı ve grup temelli bir yaklaşımı benimsemesinin, diyabet politikasının başarısız olmasının altında yatan sebepler arasında olduğu sonucuna varılmıştır.