Türkiye'de ergenlerde sigara içme davranışını yordayan risk faktörlerinin incelenmesi

Sigara içen yetişkinlerin çoğu ergenlik döneminde başlamıştır, bu yaşta başlayanlar ise sigarayı bırakmakta daha fazla sorun yaşamaya eğilimlidir. Çocukluk ve ergenlik yıllarında sigara içmek, solunum ve akciğer sorunları gibi ciddi sağlık sorunlarının yanı sıra fiziksel uygunluk kaybı ile ilişkilidir. Küresel olarak, 15 ve üzeri yaştaki 1,3 milyar kişi sigara içmekte olup, sigaraya bağlı hastalıklarla ilgili küresel ve yerel harcamalar sırasıyla 467 milyar dolar ve 25 milyar dolar bulmuştur. Bu bağlamda bu tez çalışması, Türkiye'de ergenlerin sigara içme davranışlarını yordayan aile, kişisel ve sosyal risk faktörlerini araştırmaya hedeflemiştir. Çalışma özellikle, çocuk-ebeveyn ilişkileri, ebeveynlerin eğitim düzeyi, akademik başarı algısı, akran ilişki baskıları, öğretmen-öğrenci ilişkileri, cinsiyet ve bunların ergen içiciliği ile ilişkisini incelemek için, Bağcılar'da Anadolu lisesi, İmam Hatip lisesi ve Meslek Lisesi'nden 751 lise öğrencisi arasından 2019 yılında toplanan bir arşiv kullanılmıştır. İlgi değişkenleri analiz etmek için Spearman korelasyon katsayısı ve ki-kare bağımsızlık testi kullanıldı. Tüm değişkenler arasında, sonuçlar çocuk-ebeveyn ilişkileri, akademik başarı, öğretmen-öğrenci ilişkileri, akran ilişkileri, cinsiyet ve ergen sigara içmesi arasında bir ilişki buldu. Daha belirgin olarak, çocuk-anne ilişkileri ve akademik başarı algısı, meslek lisesinde ergen sigara içme ile ilişkili bulunurken, İmam Hatip lisesinde öğretmen-öğrenci ilişkileri ve cinsiyet ergen sigara içme ile ilişkili bulunmuştur. Anadolu lisesinde ergen sigara içimi ile ilişkili bulunan tek değişken akran ilişkileri baskıları olduğu anlaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Aile Faktörleri; Akademik Faktörler; Bağcılar; Ergen Sigara İçme; Kişisel Faktörler; Sosyal Faktörler.