Fark ve tekrar kavramları olanağında günümüz temel sanat ve tasarım eğitimine yönelik bir inceleme

Bu tez, 19.yy'ın sonu ve 20.yy'ın başında sanatta ve sanat eğitimindeki eş zamanlı değişim ve dönüşümlerin kültür ve sanat disiplinlerinin kavramsal arka planında gerçekleşen 'fark' ve 'tekrar' kavramlarını, sanat ve tasarım eğitimi içerisinde güncellemeye çalışmıştır. Çalışma, 20.yy Batı Sanatı'ndaki kırılmalarla belirginleşmiş sorunları da inceleyerek söz konusu bağlamın yeniden güncellenmesini ve bu içerikle şekillenmiş özgün bir çözümleme sunmayı hedeflemektedir. Temel Sanat Eğitimi ve Temel Tasarım bölümleri, elemanter sistemde verilen eğitimlerin olanağında ortaya konulan karmaşık, sentetik yapılar, özellikle Bauhaus ekolü etkileriyle birlikte ortak bir payda uzlaşısı içerisinde geliştirilen yapılar toplamı olarak tanımlanabilir. Tüm disiplinlerin medyumu odağında gerçekleştirilen bu sistem, bu çalışma içeriğinde ve tez bağlamının ana yapısını oluşturan 'fark ve tekrar' kavramları odağında Temel sanat öğelerini yeniden ele almaktadır. Gilles Deleuze'ün 'Fark ve tekrar' kavramını ele alışı, bu çalışmanın kavramsal çerçevesinin yaslandığı felsefi bağlamını oluşturmaktadır. Aynı, benzer, tekrar, fark kavramları; mekan ve zaman kavramları üzerinden irdelenmektedir. Sanatsal üretim aşamasında bu kavramlar ve onların potansiyelleri, tezin ana konusunu oluşturmaktadır. Ayrıca bu içerikler, kendi aralarında kurdukları ilişkiler, üretim bağlamlarına mekansal ve zamansal süreçler olarak dahil olduğunda, katmanlaşan yapıların üst üste binen içeriklerinin oluşmasına neden olmaktadır. Mekana dayalı tekrarlar ilgili medyumlardan enstalasyona veya zamana dayalı tekrarlar ise video sanatına, her ikisinin birlikte kurucu olduğu melez yapılarda ise performans sanatına dönük bir sanat ontolojisi oluşturduğu görülmektedir. Tüm bu uygulamaya dayalı ve tekrarın bağlamında kurulan yapılardan ortaya çıkan farklar, görünür niteliğin bir kanıtından çok estetik bir problem olarak kendini var eder. Diğer bir deyişle fark kavramı, ilgili medyumun ortaya koyduğu üst bir dil niteliğinde yer almaktadır. Dolayısıyla tüm bu yapılardan elde edilen veriler, aynı zamanda Temel sanat eğitimi ortamına yeni bir bakış açısı sağlayacak nitelikte durmaktadır. Günümüz sanatı bu kavram ikilisi olanağında ele alınarak, sanatçı pratiklerinin incelenip birer eğitim modeli olabilmesine yardımcı olabilecek paradigmatik bir yaklaşım gösterilmeye çalışılmaktadır. Sanat üretiminin içerisinde yer alan ögeler, sanatsal üretimin bizatihi kendi dili olarak evrilmiştir. Bu çalışmanın kavramsal çerçevesi felsefe diline yaklaştırılarak, söz konusu kavramların sanat ile kurduğu ilişkinin farkındalık düzeyi oluşturulmaktadır. Anahtar kelimeler: Aynı, fark, tekrar, sistem sanatı, temel tasarım, özyineleme, örüntü,