Farklı branşlardaki öğretmenlerin bilim tarihinin doğasına olan inançları ve epistemolojik inançları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmada, farklı branşlardaki öğretmenlerin bilim tarihinin doğasına olan inançları ve epistemolojik inançları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmada araştırma yöntemi olarak nicel bir araştırma yöntemi olan tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi Bitlis ili sınırları içerisinde görev yapmakta olan farklı branşlardan ulaşılabilirlik esaslı örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenen 492 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada veriler Conley vd. (2004) tarafından geliştirilen, Yalçın ve Yalçın (2017) tarafından Türkçeye çevrilen Epistemolojik İnanç Ölçeği ile Vansledright ve Reddy (2014) tarafından geliştirilen ve Türkçeye Bilim Tarihi Hakkında İnançlar Ölçeği olarak uyarlanan bir ölçek kullanılarak toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler istatiksel olarak analiz edilmiştir. Bulgular alan ayırımı yapılmadan gerçekleştirilen analizlerin sonucunda Sübjektivist Tarih Anlayışı alt boyutunda kadın öğretmenler lehine anlamlı düzeyde bir fark olduğunu göstermiştir. Ayrıca çalışmada alan ayrımı yapılmadan gerçekleştirilen analizlerin sonucunda öğretmenlerin epistemolojik inanç alt boyutlarının cinsiyet değişkenine göre sadece Bilimsel Bilginin Kaynağı alt boyutunda kadın öğretmenler lehine anlamlı düzeyde bir fark tespit edilmiştir. Fen alanından öğretmenler ve fen alanından olmayan öğretmenler için yapılan analizler sonucunda her iki ölçeğin alt boyutları arasında istatiksel olarak anlamlı bir düzeyde korelasyonlar tespit edilmiştir. Bazı korelasyonlarda bilginin kaynağı olarak bilim insanı, öğretmen ve ders kitabı faktörlerini benimseyen öğretmenlerin, tarihi kanıta göre temellendirmeyen yorumlama şeklinde bir bakış açısına sahip oldukları görülmektedir. Başka bir korelasyonda ise öğretmenlerin tarih anlayışlarının bir uzman, bir otorite tarafından gerçekleştirilen ve yorumlamaya ihtiyaç duymayan bir etkinlik olarak gördükleri tespit edilmiştir. Diğer bir korelasyonda ise öğretmenlerin bilginin deneye, kanıta ve yeni keşiflere dayalı olarak değişebileceği anlayışının güçlenmesiyle yoruma dayalı tarih inançlarının zayıflaması sonucu ortaya negatif bir korelasyonun çıktığı görülmektedir.