Farklı deflokulantların yumuşak porselen döküm çamuru reolojisi üzerindeki etkileri

FARKLI DEFLOKULANTLARIN YUMUŞAK PORSELEN DÖKÜM ÇAMURU REOLOJİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ Selçuk ÖZKAN Seramik Mühendisliği Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, 2014 Tez Danışmanı: Prof. Dr. İskender IŞIK ÖZET Yumuşak porselen döküm çamurunda işletmemizde sodyum silikat kullanılmakta olup, kullanılan killerin fiziksel ve kimyasal özelliklerine bağlı olarak aynı reçete için farklı oranlarda kullanılmaktadır. Buda her hazırlanan çamurda farklı reolojik davranışlara yol açmakta işletme çamur kriterlerinin sağlanmasını zorlaştırmaktadır. Yapılan çalışmada sodyum silikata alternatif olarak işletmemizde farklı çamur proseslerinde kullanılan sentetik polielektrolit (DOLAPIX SPC-7) ve polykarboksilik asit (DOLAPIX PC 67) deflokulantları kullanılarak döküm çamuru hazırlanmıştır. Çıkarılan akış eğrileri doğrultusunda % 0,2 – 0,4 ve 0,6 oranlarında deflokulant kullanılarak üç farklı çamur hazırlanmıştır. Hazırlanan çamurlar işletme kriterlerinde fiziksel ve kimyasal olarak test edilerek, yine işletme şartlarında döküm yapılmış ve mevcut sodyum silikatlı çamur ile karşılaştırılmıştır. Polykarboksilik asit (DOLAPIX PC 67) işletme şartlarında seçilen minimum oran olan %0,2 oranında olumlu sonuç vermiştir. Çıkarılan akış grafiğinde %0,1 ile çalışmada seçilen maximum oran olan %0,8 oranına kadar kararlı bir akış gösterdiği ve geniş bir çalışma aralığına sahip olduğu görülmüştür. Döküm aşamasında kalınlık almanın hızlı olmasından dolayı döküm zamanı kısaltılabileceği düşünülmektedir. Diğer taraftan kuruma ve pişirim esnasında gerilmelerden oluşabilecek çatlak ve deformasyon hatalarını azaltma açısından düşük çekme özelliği faydalı olacaktır. Döküm mamullerinde ağırlıklı el işçiliğine dayalı bir üretim söz konusu olduğundan göstermiş olduğu ham mukavemet ile kalıptan alma, rötuşlama, kurutma ve fırına yükleme aşamalarında zaiyatlarda azalma beklenmektedir. Sonuç olarak üç deflokulant için yapılan çalışmada polykarboksilik asit (DOLAPIX PC 67)'nin değerlendirelebilir olduğu fakat kullanılmakta olan sodyum silikat fiyatı (0,26 TL/kg) ile dolapıx PC-67 fiyatı (4,92 TL/kg) arasında işletme giderleri açısından büyük fark olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Deflokulant, Sodyum Silikat, Tiksotropi, Yumuşak Porselen.