Farklı sıcaklıkların avcı böcek Cheilomenes propinqua (Mulstant) (Coleoptera:Coccinellidae)'nın gelişme ve üreme gücüne etkileri

Türkiye'de ilk kez 2002 yılında saptanan avcı böcek, Cheilomenes propinqua (Mulsant) (Coleoptera: Coccinellidae) ile ilgili gerek yurt içinde gerekse yurt dısında birkaç faunistik-sistematik çalısma dısında baska bir çalısmaya rastlanmamaktadır. Ancak biyolojik mücadelede bu gibi türlerden yararlanabilmek için biyolojisi, ekolojisi vb. özelliklerinin çok iyi bilinmesi gerekmektedir. Bu nedenle çalısma 2003-2004 yılları arasında ele alınmıs olup, ilk asamada C. propinqua'nın farklı sıcaklıklarda ergin öncesi dönemlerin gelisme süreleri, ölüm oranları ile erginlerin preovipozisyon, ovipozisyon, postovipozisyon süreleri, günlük ve ömür boyu toplam bıraktıkları yumurta sayıları vb. bazı biyolojik özelliklerinin ortaya çıkarılması amaçlanmıstır. Bunun için üretim kafeslerinden alınan 0-1 gün yaslı yumurtalar ayrı ayrı 15, 20, 25, 30, 35ºC sabit, 25-35ºC (günün 12 saati 25, diger 12 saati 35ºC) degisken sıcaklıklara ve %60±10 orantılı nem içeren iklim odalarına alınmıstır. Deneme süresince C. propinqua bakla bitkisi (Vicia faba L.) üzerinde üretilmis bakla yaprak biti, Aphis fabae (Blanchard) ile beslenmistir. Ergin öncesi dönemlerin gelisme süreleri 9.75 gün ile en kısa 35°C'de, 44.06 gün ile en uzun 15°C'de gerçeklesmistir. Ölüm oranları ise %87.6 ile en fazla 35°C'de, en az ise 25-35°C degisken sıcaklıkta %28.4 olarak belirlenmistir. En kısa preovipozisyon süresi 30 °C'de 1.2 gün, en uzun süre 20°C'de 9.3 gün; en uzun ovipozisyon süresi 75.3 gün ile 20°C'de görülürken, en kısa süre 35 °C'de 19.4 gün; postovipozisyon süresi ise 14.6 günle yine en uzun 20°C'de, en kısa 5.0 günle 30°C' de kaydedilmistir. Yumurta verimi en fazla günlük 17.6 ve toplam 1233.6 adet olarak 25°C'de bırakılmıstır. C. propinqua'nın ergin öncesi gelisme süreleri, ölüm oranları ile erginlerin yasam süreleri ve bıraktıkları yumurta sayılarına dayanarak avcı böcegin net üreme gücü (Ro), kalıtsal üreme yetenegi (rm) ve ortalama döl süresi (To) hesaplanmıs olup en uygun sıcaklıgın 25°C oldugu ortaya çıkarılmıstır. C. propinqua'nın gelisme esigi, etkili sıcaklılar toplamı ve teorik döl sayısı sırasıyla 9.71, 208 ve 16.06 olarak bulunmustur. Anahtar Kelimeler: Cheilomenes propinqua, farklı sıcaklıklar, biyolojik özellikler, yasam çizelgeleri