Farklı self adeziv kompozit rezinlerin fiziksel özellikleri, dentine bağlanma dayanımları ve bakteriyel adezyonlarının in vitro olarak değerlendirilmesi

Bu çalışmanın amacı; farklı self adeziv akışkan kompozit rezinlerin ve bir konvansiyonel akışkan kompozit rezinin fiziksel özelliklerinin, bakteriyel adezyonlarının ve dentine bağlanma dayanımlarının karşılaştırmalı olarak incelenmesidir. Çalışmada dört farklı self adeziv akışkan kompozit rezin kullanıldı: Vertise Flow (Gup VF), Fusio Liquid Dentin (Grup FL), Constic (Grup Co), Nova Compo SF (Grup NC). Konvansiyonel akışkan kompozit rezin olarak Filtek Ultimate Flowable (Grup FU) tercih edildi. Her grupta 10 adet olacak şekilde disk formunda numuneler hazırlandı. Numunelerin alüminyum oksit partiküllü cila diskleri ile polisajı yapıldı. Hazırlanan numunelerin yüzey mikrosertliği (VHN), yüzey pürüzlülüğü (Ra), 24 saat (∆E1) ve 7 günlük (∆E2) kahve solüsyonunda bekletilme sonrası oluşan renk değişimi ölçümleri yapıldı ve numuneler üzerinde bakterilerin adezyon özellikleri incelendi. Kompozit numunelerin dentin ile bağlanma dayanımının (MPa) ölçülmesi için makaslama bağlanma dayanımı testi kullanıldı. Her grupta 12 numune olacak şekilde toplamda 60 diş kullanıldı. Dentin yüzeyi açığa çıkacak şekilde kuronun bir kısmı uzaklaştırıldı, açığa çıkan yüzeylere polisaj yapıldı. Dentin yüzeyine bir kalıp yardımıyla üretici firmaların talimatları doğrultusunda kompozit rezinler uygulandı. Kompozit ve dentin arasında kırık oluşana kadar kuvvet uygulanarak numunelerin dentine bağlanma dayanımları ölçüldü. Ardından stereomikroskop ile kırık tipleri belirlendi. Her gruptan ikişer numunenin kompozit-dentin arayüz bağlantısı FE-SEM ile incelendi. İstatistiksel olarak normallik analizi Shapiro Wilks testi ile yapıldı. Varyans homojenliğine ise Levene testi ile bakıldı. Gruplar arasındaki fark tek yönlü varyans analizi ile incelendi, ikili karşılaştırmalarda Tukey testi kullanıldı. Anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirildi. Grupların mikrosertlik analizinde en yüksek VHN değerini Grup FU gösterdi (55,54±3,93). Self adeziv kompozit rezinler arasında en yüksek VHN değeri gösteren grup ise Grup Co oldu (42,25±4,65). Diğer self adeziv kompozit rezinlerin VHN değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark görülmedi (p>0.05). Yüzey pürüzlülüğü analizinde en yüksek Ra değeri Grup FL'de gözlendi (0,375±0,068). Grup VF, Grup Co ve Grup NC Ra değerleri açısından benzer sonuç gösterdi (p>0.05). 24 saatlik renk değişimi sonunda en düşük ∆E1 değeri Grup FU'da görüldü (3,66±0,72). Bu değer Grup Co ve Grup NC ile istatistiksel olarak benzerdir (p>0.05). En yüksek ∆E1 değeri Grup FL'de görüldü (11,46±1,68). 7 günlük renk değişimini gösteren ∆E2 değerleri arasında tüm gruplarda istatistiksel olarak anlamlı fark görüldü (p<0.05). En düşük ∆E2 değeri Grup NC'de görüldü (4,06±0,9). En yüksek ∆E2 değerine sahip olan grup ise Grup FL'dir (19,14±1,93). Bakteriyel adezyon deneylerinde en düşük S.mutans adezyonu Grup FU'da (0,098±0,007), en yüksek S.mutans adezyonu ise grup FL görüldü (0,215±0,008). En düşük L.casei adezyonu grup FU'da (0,101±0,011), en yüksek L.casei adezyonu ise Grup FL görüldü (0,218±0,006). S.mutans üremesini en çok inhibe eden gruplar Grup FL, Grup Co ve Grup NC olarak analiz edildi (p<0.05). S.mutans üremesini en az inhibe eden grup ise Grup VF'dir (p>0.05). L.casei'nin üreme inhibisyonu analizinde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark görülmedi (p>0.05). Dentine makaslama bağlanma dayanımında en yüksek MPa değerini Grup FU gösteri (14,04±7,02). En düşük MPa değeri ise Grup VF ve Grup FL'de görüldü (4,30±1,50, 5,60±6,95). FE-SEM analizinde devamlı bir hibrit tabaka ve düzenli rezin tag oluşumu yalnızca Grup FU'da gözlemlendi. Kısa rezin taglar ise sadece grup NC'de görüldü. Sonuç olarak, self adeziv kompozit rezinlerin mikrosertlik değerleri konvansiyonel kompozit rezinden daha düşük olsa da tüm grupların pürüzlülük değerleri benzerdir. Ek olarak; renk değişimi, bakteriyel adezyon ve bağlanma dayanımları incelendiğinde gruplar arasında fark görülmedi. Self adeziv kompozit rezinlerin yüzey pürüzlülüğü, renk değişimi ve bakteriyel adezyon verileri kıyaslandığında en başarılı self adeziv kompozit rezinin Nova Compo SF olduğu tespit edildi. Aynı zamanda bu gruptaki kompozit-dentin arayüzünde diğer self adeziv kompozit rezinlerden farklı olarak kısa rezin tagların izlediği bir hibrit tabaka oluşumu görüldü. Anahtar Kelimeler: self adeziv, akışkan kompozit, mikrosertlik, yüzey pürüzlülüğü, renk değişimi, bakteriyel adezyon.