Farklı spor branşlarındaki sporcuların duygusal zekâ ve liderlik davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırma, farklı spor branşlarındaki sporcuların duygusal zekâ ve liderlik davranışları arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmaya 5 takım sporu, 7 bireysel spor olmak üzere 12 değişik branştan 520 sporcu katılmıştır. Katılımcılara Bar-On tarafından geliştirilen ve Acar (2001) tarafından yeniden düzenlenen Likert tipi "Bar-On EQ-i Duygusal Zekâ Ölçeği", Bolman ve Terrence (1991) tarafından geliştirilen ve Dereli (2002) tarafından Türkçeye çevrilen "Liderlik Yönelim Ölçeği" ile "Kişisel Bilgi Formu" uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 24 programına aktarılarak betimsel istatistiklerinde frekans, yüzde analizi, aritmetik ortalama, standart sapma analiz edilmiştir. Araştırmada iki grup ortalamaları karşılaştırılırken Mann-Whitney U testi, üç veya daha fazla grup karşılaştırmalarında Kruskal-Wallis testi kullanılmıştır. Üç veya daha fazla grup arasında bulunan anlamlı farklılıkları bulmak için Tukey Post Host istatistiklerinden faydalanılmıştır. Katılımcıların duygusal zekâ algısı ile alt faktörleri arasında pozitif yönlü orta düzeyde anlamlı ilişki, liderlik algısı ile alt faktörleri arasında pozitif yönlü zayıf düzeyde anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda katılımcıların duygusal zekâ algısı ile spor branşı değişkeni arasında anlamlı farklılıklar tespit edilmiş, takım sporuyla uğraşan sporcuların duygusal zekâ düzeylerinin bireysel sporlarla uğraşan sporculara göre yüksek olduğu görülmüştür. Liderlik algısına yönelik sonuçlarda ise insana yönelik liderlik tarzı puanlarının bireysel sporlarla uğraşan sporcularda yüksek olduğu görülürken; dönüşümsel liderlik tarzı puanlarının takım sporlarıyla uğraşan bireylerde daha yüksek olduğu görülmüştür. Katılımcıların duygusal zekâ algısına yönelik spor branşı seviyesi ile stres yönetimi boyutu arasında profesyonel sporcu puanlarının amatör sporcu puanlarına göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu tespit edilmiştir. Kurulan tek yönlü regresyon modeline göre; duygusal zekânın liderlik üzerinde anlamlı bir ilişkisi olduğu tespit edilmiştir. Anahtar sözcükler: Amatör, Duygusal Zekâ, Liderlik, Profesyonel, Spor Branşı