Teknolojik yer değiştirme korkusu: Türkiye'deki çalışanlar arasında yapay zeka kaygısı ve yapay zeka adaptasyonuna ilişkin karma yöntemli bir çalışma

Katılımcıların yapay zekâya ilişkin kaygı ve tutumlarını belirlemeye yönelik bu çalışmada, cinsiyet, yaş, eğitim durumu, iş tecrübesi, unvan ve departman gibi demografik değişkenlerin çeşitli yapay zekâ boyutları üzerindeki etkileri istatistiksel olarak incelenmiştir. Bulgulara göre, kadınlar genel olarak yapay zekâ kaygısı ve yapılandırması açısından erkeklerden daha yüksek ortalama değerler sergilerken, erkekler ise yapay zekâ tutumu ve faydaları açısından daha yüksek ortalamalara sahiptir. Yaş grupları arasında yapay zekâ kaygısı açısından anlamlı bir fark bulunmazken, genç bireylerin yapay zekâya daha olumlu tutumlar geliştirdiği görülmüştür. Eğitim düzeyine göre bazı boyutlarda anlamlı farklar saptanmış, özellikle sosyoteknik körlük ve yapay zekâ riskleri boyutlarında anlamlılık dikkat çekmiştir. Benzer şekilde, iş tecrübesi ve unvan gruplarına göre yapay zekâ tutumu ve riskleri arasında anlamlı farklar belirlenmiştir. Departmanlar düzeyinde ise yapay zekânın faydaları ve risklerine ilişkin değerlendirmeler anlamlı farklılıklar göstermiştir. Son olarak, korelasyon analizinde yapay zekâ kaygısı ile öğrenme, iş değiştirme, sosyoteknik körlük ve YZ yapılandırması arasında pozitif; yapay zekâ tutumu, faydaları, riskleri ve kullanımı ile ise negatif yönlü ilişkiler tespit edilmiştir. Katılımcılar, yapay zekânın iş dünyasında artan kullanımına yönelik genel olarak olumlu bir tutum sergilense de insan iş gücüne etkisi ve kontrol kaybı gibi konularda endişeler dile getirilmiştir. Yapay zekânın mesleki dönüşüm üzerindeki etkilerine dair bazı katılımcılar bu süreci tehdit olarak görürken, bazıları fırsat olarak değerlendirmiştir.