Fikri ve sınai mülkiyet haklarının uluslararası ticaret üzerindeki etkileri

Uluslararası ticaretin artması ile birlikte ülkeler yenilikçi ürünler ve teknoloji yoğun ürünlerin ticaretine yoğunlaşmaya başlamışlardır. Ticaretin küreselleşmesi ile bilginin korunması hususu daha fazla önem kazanmaya başlamıştır. Fikri ve sınai mülkiyet hakları yenilikçi ürünler için patent ve tescil işlemleri sayesinde ülkelerin pazarda adil rekabet edebilmesini hem de inovasyonlu ürünlerini taklitten koruyarak ticari zarardan kaçınabilmelerine olanak sağlamaktadır. Gelişmiş ülkeler Ar-Ge çalışmalarına yatırım yaparak ve teknoloji yoğun ürünler üreterek ihracatlarını yükseltmektedir. Dolayısıyla açıldıkları pazarda katma değeri yüksek ürünlerini koruyabilmek için fikri ve sınai mülkiyet haklarında da gerekli anlaşmaları uygulamışlardır. Böylelikle yeni ürünler ile uluslararası pazarda rekabet üstünlüğü sağlamış hem de ülke refahlarını arttırmış olmaktadırlar. Fikri ve sınai mülkiyet haklarının uluslararası ticarete etkileri önemli ölçüde olmaktadır. Fikri ve sınai mülkiyet haklarının korunması ve adil rekabetin devamlı olabilmesi için uluslararası ticaret yapan ülkelerin işbirliği içerisinde olması beklenmektedir. Bu çalışmada, fikri ve sınai mülkiyet haklarının uluslararası ticarete ne ölçüde etkisinin olduğu analiz edilerek ilişkinin boyutu ortaya konulmuştur. Panel veri analizinin kullanıldığı bu çalışma sonucunda, fikri ve sınai mülkiyet haklarının uluslararası ticarete etkileri analiz edilmiştir. Elde edilen veriler sonucunda ülkelerin gayrisafi yurt içi hasılaları, döviz kurları, yerli patent sayıları ve ülkelerin fikri mülkiyet hakları endeksinin ülkelerin uluslararası ticaretlerini pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Buna karşın, ülkelere giren doğrudan yabancı yatırımların gayrisafi yurt içi hasılaya oranının ülkelerin uluslararası ticareti üzerinde herhangi bir anlamlı etkisinin olmadığı görülmüştür. Anahtar kelimeler: Fikri Mülkiyet Hakları, Uluslararası Ticaret, Panel Veri Analizi.