Finansal bilgi manipülasyonu: BIST Sınai Endeksi (XUSIN) uygulaması

Bu çalışmanın amacı, Borsa İstanbul Sınai Endeksi'nde yer alan firmaların 2013 ile 2016 yılları arasında yayınlamış oldukları finansal raporlarda yer alan bilgileri kullanarak, finansal bilgi manipülasyonu uygulamaları yapıp yapmadıklarını belirleyebilmektir. Bu amacı gerçekleştirebilmek için finansal bilgi manipülasyonu tespit modelleri arasında yer alan M-Skoru Modeli kullanılmış olmakla beraber modelde yer alan değişkenlerde bazı değişiklikler yapılmıştır. Finansal bilgi manipülasyonu yapan ve yapmayan firma ayrımı için Sermaye Piyasası Kurulu'nun 01.01.2013 ile 30.06.2017 tarihleri arasında yayınlanmış olan Sermaye Piyasası Kurulu Haftalık Bültenleri ve Kamuyu Aydınlatma Platformu internet adresinde yine aynı tarih aralığında yer alan firma bildirimlerine bakılmıştır. Yapılan analiz sonucu manipülatör firmalar ile kontrol firmaları açısından her bir bağımsız değişkenin dağılım özellikleri bakımından farklılaştığı görülmekle beraber; modelde yer alan sekiz bağımsız değişkenden beş tanesinin (ticari alacaklar endeksi, brüt kâr marjı endeksi, amortisman endeksi, pazarlama, satış ve dağıtım ile genel yönetim giderleri endeksi ve sürdürülen faaliyetler vergi öncesi kârının hasılata oranı) %95 güven aralığında istatistiki açıdan anlamlı sonuçlar verdiği görülmektedir. Son olarak, 2014, 2015 ve 2016 yılları dikkate alındığı zaman modelin; manipülatör firma tahmininde %84, kontrol firması tahmininde ise %53 oranında başarılı sonuçlar verdiği tespit edilmiştir.