Finansal kiralama işlemlerinin muhasebeleştirilmesi ve raporlanması: Türkiye'deki düzenlemelerin karşılaştırılması

İşletmelerin faaliyetlerini sürdürebilmek için ihtiyaç duydukları varlıkların mülkiyetine sahip olmanın dışında alternatif bir finansman yöntemi olan finansal kiralama, mülkiyetin kiraya verende kaldığı, kullanım hakkına sahip olmanın yanında mülkiyetten kaynaklanan tüm risk ve getirilerin de kiracıya devredildiği bir kiralama yöntemidir. Finansal kiralamanın son dönemlerde uluslararası düzeyde de oldukça yaygınlaşmış olması, kiralamalar ile ilgili yasal düzenlemelerin yapılmasını gerektirmiştir. Her ülkenin kendi düzenlemelerinin bulunmasıyla birlikte, uluslararası düzenlemeler yapan kurullar da muhasebe ve raporlama alanında ortak bir dil kullanmak, doğru, güvenilir, karşılaştırılabilir finansal tablolar oluşturmak amacıyla bazı uluslararası standartlar geliştirmişlerdir. Bu standartlar içerisinde kiralama işlemlerine ilişkin de standartlar bulunmaktadır. Bu çalışmada Türkiye'de finansal kiralamaya ilişkin yer alan vergisel düzenlemeler ile Türkiye'de uygulanan TFRS 16, BOBİ FRS 15, FFMS 32 standartları arasındaki benzerlikler ve farklılıklar örnek bir finansal kiralama sözleşmesi üzerinden ortaya konulmak istenmiştir. Çalışma sonucunda Türkiye'de uygulanmakta olan düzenlemeler konusunda henüz uyumun yakalanamadığı, düzenleyici kurullar tarafından uygulanan düzenlemeler çerçevesinde henüz güncel muhasebe hesap planlarının yayımlanmadığı, bu nedenle işletmeler tarafından muhasebeleştirme ve raporlama aşamasında karışıklık ve tereddütlerin oluştuğu anlaşılmıştır. Söz konusu güncellemelerin yapılmasının uygulama birliğinin sağlanması ve tereddütlerin giderilmesinde oldukça etkin olacağı görüşüne varılmıştır.