Finansal performans ölçümünde sermaye yapısının etkisinin değerlendirilmesi: Borsa İstanbul'da bir uygulama

Bir işletmenin sermaye yapısı kararları işletmenin sermaye yapısının ne kadar öz kaynaklar ve ne kadar yabancı kaynak kullandığı ile ilgilidir. Söz konusu kararlar finans yöneticisinin alması gereken yatırım, finansman ve temettü dağıtımı kararlarından oluşmaktadır. Sermaye yapısıyla ilgili literatür incelendiğinde, sermaye yapısının işletmenin karlılığının ve piyasa değerinin üzerinde etkili olduğu yönünde görüş birliği hakimdir. Ayrıca sermaye yapısı kararları işletmelerin finansal performansını etkileyen önemli kararlardandır. İşletmeler finansal performans analizi ile sağlıklı karar alma, planlama ve denetim faaliyetini etkin bir şekilde sürdürme olanağı elde ederler. Performans bir objenin, öncelikleri belirlenmiş bir konuda belli bir süre içinde bir hedefe bağlı olarak sonuçlar üretme yeteneğidir. Söz konusu hedefler standartlar olarak ifade edilmektedir ve planlanan hedeflerle ulaşılan hedeflerin ne derece ulaşıldığının tespit edilmesini sağlar. Dolayısıyla işletmeler için performans, amaçların gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğini gösteren çabalar bütünüdür. Finansal performans analiziyle işletmenin performansı daha doğru bir şekilde yansıtılmış olmaktadırlar. Çalışmada işletme büyüklüğü, büyüme oranı, vergi düzeyi, borç dışı vergi kalkanı ve likidite oranı gibi kontrol değişkenleri ve borçlanma oranları da bağımsız değişken seçilerek, işletmelerin performans belirleyicisi olan karlılık değişkenleriyle ilişkisi incelenmiştir. Bu şekilde finansal performans ölçümünde sermaye yapısı kararlarının etkisi belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın sonuçları incelendiğinde, işletmelerin sermaye yapılarının açıklanmasında tek bir kuramın geçerli olmadığını, aktif karlılığıyla ilgili modellerin finansal hiyerarşi kuramına; öz sermaye karlılığı ile ilgili modellerin dengeleme kuramının geçerli olduğunu göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Sermaye Yapısı, Sermaye Yapısı Teorileri, Finansal Performans, Panel Veri Analizi, Finansal Hiyerarşi ve Dengeleme Teorisi.