Fizyoterapi programı alan hastalarda; yorgunluk ölçeği Checklist Individual Strength Questionnaire (CIS) Türkçe versiyonunun geçerliliği

Amaç: Çalışmadaki amacımız: Yorgunluğu değerlendirmek için kullanılan Checklist Individual Strength (CIS) anketinin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliğini belirlenmesi, olguların mobilizasyon düzeylerinin yorgunluk seviyeleri üzerine etkisinin karşılaştırılması ve muskuloskeletal problemleri nedeniyle ayaktan ve yatarak fizyoterapi alan hastalar ile sağlıklı olguların yorgunluk seviyelerinin karşılaştırılmasıdır.Yöntem: Anket `back translation' yöntemi ile Türkçeye uyarlandı. Çalışma 02.07.07 ? 09.01.09 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokulu Egzersiz Ünitesi, Dokuz Eylül Üniversitesi Araştırma Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Bölümü ve Dokuz Eylül Üniversitesi Sağlık Kampüsü'nde yapıldı. Çalışmada 50 sağlıklı birey, 128 ayaktan muskuloskeletal fizyoterapi alan ve 37 yatarak muskuloskeletal fizyoterapi alan, toplam 215 olgu değerlendirildi.Mobilizasyon düzeyi American Medical Association (AMA) kriterlerine göre belirlendi. Türkçe CIS (CIS-T) anketi geçerliliğini belirlemek amacıyla yaşam kalitesini değerlendiren Short Form?36 (SF?36) kullanıldı. CIS-T anketi test-tekrar test güvenilirliği için birer hafta arayla 2 kez uygulandı.Bulgular: CIS-T anketi güvenilirlik analizleri sonucunda Cronbach alfa katsayısı ? = 0.87 ve ICC (tutarlılık) katsayısı r = 0.92 bulundu. Madde-test korelasyonu katsayılarının r = 0.10 ile r = 0.63 arasında değerler aldığı görüldü. Geçerlilik analizlerine bakıldığında CIS-T anketi toplam puanı ile SF?36 formunun alt ölçek puanları arasındaki korelasyon istatistiksel olarak negatif yönde anlamlı bulundu (p<0.01). Mobilizasyon seviyelerine göre gruplanan olgularda, yorgunluk seviyeleri bakımından bağımlılık düzeyleri ile orantılı bir artış görülmedi. Sağlıklı grup ile ayaktan fizyoterapi alan grup arasında toplam CIS puanı arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu ancak sağlıklı grup ile yatarak fizyoterapi alan grup arasında anlamlı bir fark olmadığı görüldü (p<0.05).Sonuç: Çalışmamızda CIS-T anketinin geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu belirlendi, olguların mobilizasyon seviyelerinin yorgunluk üzerinde etkili olmadığını görüldü ve fizyoterapi alan hastaların yorgunluk seviyelerinin sağlıklı olgulara göre daha yüksek olduğu görüldü.