Gebelerde e-sağlık okuryazarlığı ile gıda takviyesi kullanımı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

Amaç: Bu araştırmada gebelerde e-sağlık okuryazarlık düzeyleri ile gıda takviyesi olarak vitamin, mineral ve bitkisel destek ürünlerinin kullanımı arasındaki ilişkinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Çalışma kesitsel tipte tasarlanmış olup, Manisa Celal Bayar Üniversite Hastanesi Gebe polikliniklerine Temmuz 2024- Ocak 2025 tarihleri arasında başvuran, çalışmaya katılmak için onamı alınan 199 gebe çalışmaya alınmıştır. Katılımcılara E-Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (E-SOÖ) ve gıda takviyesi kullanımı ile ilgili soruları da içeren tanıtıcı bilgi formu yüz yüze görüşme tekniği ile uygulanmıştır. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmada 199 katılımcı yer almış olup yaş ortalaması 29,20 (min:18-maks:42) olarak bulunmuştur. Katılımcıların e-SOÖ toplam puanlarının ortalaması 24,58 ± 8,17 (min:8-maks:40) bulunmuştur. Yaş ile e-sağlık okuryazarlığı arasında anlamlı bir korelasyon saptanmamıştır (r=0,007, p=0,924). Analizler, e-SOÖ puanlarının geniş ailede yaşayanlarda (p=0,025), il merkezinde ikamet edenlerde (p=0,015) ve çalışanlarda (p=0,004) anlamlı düzeyde daha yüksek olduğunu göstermiştir. Sosyal medya kullananlarda e-sağlık okuryazarlığı puanları anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0,001); ayrıca günlük internet kullanım süresine göre puanlar anlamlı biçimde artmıştır (p<0,001). İnternetten edinilen sağlık bilgilerini uygulayanlarda ve internetten edindikleri bilgilerin doğru olduğuna inanlarda e-sağlık okuryazarlığı daha yüksek saptanmıştır (p<0,001). Sonuç: Bu çalışmada gebelerde vitamin/mineral kullananların e-SOÖ düzeylerinin daha düşük olduğunu; bitkisel ürün kullanımda ise e-SOÖ bakımından farklılık olmadığı gösterilmiştir. Bununla birlikte internetten edinilen sağlık bilgisinin doğruluğuna inanan bireylerde e-SOÖ puanlarının daha yüksek bulunması, gebelerde gıda takviyesinin güvenli ve bilinçli kullanımı için birinci basamakta dijital eğitimlerle e-sağlık okuryazarlığının desteklenmesi bireylerin farkındalık geliştirmesine yönelik katkı sağlayabilir. Anahtar Kelimeler: E-sağlık okuryazarlığı, gıda takviyesi, bitkisel ürün, vitamin, gebelik