Gebelerin gebelikte kendilerini algılama durumları, mutluluk düzeyleri ile prenatal anksiyete arasındaki ilişki

ÖZET GEBELERİN GEBELİKTE KENDİLERİNİ ALGILAMA DURUMLARI, MUTLULUK DÜZEYLERİ İLE PRENATAL ANKSİYETE ARASINDAKİ İLİŞKİ Amaç: Araştırmada gebelerin gebelikte kendilerini algılama durumları, mutluluk düzeyleri ile prenatal anksiyete arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı, kesitsel ve ilişki arayıcı tasarımda gerçekleştirilen araştırma, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniklerine (4 poliklinik) başvuran, dahil edilme kriterlerini karşılayan ve araştırmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden 18-45 yaş arası 360 gebe ile yürütülmüştür. Araştırma verileri "Tanıtıcı Bilgi Formu", "Gebelerin Kendilerini Algılama Ölçeği (GKAÖ)", "Gebelikle İlişkili Anksiyete Ölçeği (GİAÖ)" ve "Mutluluk Ölçeği (MÖ)" kullanılarak (yüz-yüze) toplanmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler SPSS 22.0 paket programı ile tanımlayıcı istatistiksel ölçütler, t testi, One-Way ANOVA, Mann- Whitney U, ortalama testleri, pearson korelasyon ve çoklu regreyon analizi kullanılarak değerlendirilmiş ve p <0.05 anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların GKAÖ toplam puan ortalaması 33.21±4.69; MÖ toplam puan ortalaması 22.56±5.38 ve GİAÖ toplam puan ortalaması 76.35±9.22 olarak bulunmuştur. Gebelerin annelik algıları yüksek ve beden algıları olumlu; mutluluk durumlarının yüksek düzeyde olduğu ve anksiyete durumlarının orta düzeyde olduğu saptanmıştır. Gebelerin ve eşlerinin eğitim düzeyi, gebeliğin planlı olma durumu, gebelik haftası, gebelik ve annelik sürecine yönelik eğitim alma durumu, ev işleri/sosyal yaşantıda destek varlığı ile GKAÖ toplam puanları arasında anlamlı derecede ilişki bulunmuştur. MÖ ile gebelerin ve eşlerinin eğitim düzeyi ve çalışma durumu, gebeliğin planlı olma durumu, ev işleri/sosyal yaşantıda destek varlığı arasında anlamlı düzeyde ilişki bulunmuştur. Gebelerin çalışma ve gelir durumları, gebelik sayıları, gebelik haftaları, tercih edilen doğum şekli ile GİAÖ arasında v anlamlı fark bulunmuştur. Gebelerin MÖ puanları ile GKAÖ toplam puanları arasında pozitif yönlü, zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir (r=0.288; p<.001). GKAÖ ile GİAÖ arasında negatif yönlü, zayıf düzeyde anlamsız bir ilişki olduğu saptanmıştır (r=-0.029; p=0.586). Mutluluk ölçeği ile GİAÖ arasında negatif yönlü, zayıf düzeyde anlamsız bir ilişki olduğu bulunmuştur (r=-0.027; p=0.615). Sonuç: Araştırma sonuçlarına göre gebelerin mutluluk düzeyi arttıkça kendini algılama düzeylerinin anlamlı şekilde yükseldiği; gebelerin kendini algılama düzeyi arttıkça gebelikle ilişkili anksiyete düzeylerinin azaldığı; ayrıca mutluluk düzeyinin doğrudan prenatal anksiyeteyi düşürdüğü saptanmıştır. Bu bulgular, mutluluk düzeyinin hem doğrudan hem de dolaylı olarak gebelikle ilişkili anksiyete düzeylerini azaltabileceğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Ebelik, Gebe, Kendini Algılama, Mutluluk, Prenatal Anksiyete