Gençlerin dijital tükenmişlik düzeylerinin yordanması

Teknolojik gelişmelerin hızla devam ettiği çağımızda bireyler dijital cihazları gerek iş yaşamında gerek günlük rutinlerinde kullanmaktadır. Genç bireyler beynin uzantısı olan dijital cihazları kullanırken birçok alanda avantaj sağlamakta kimi zaman ise psikolojik olarak zorluklar yaşamaktadır. Bir yandan gelişmeleri yakından takip etmek isterken öte yandan sosyal yaşamdan izole olan genç bireyler birtakım problemlerle karşılaşabilmektedir. Gençlerin dijital tükenmişliklerinin incelendiği bu araştırmada yalnızlık, depresyon, anksiyete ve stresin dijital tükenmişliği yordama güçlerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Bununla birlikte demografik değişkenlerden cinsiyet, akademik başarı, çalışma durumu, günlük ortalama internet kullanım süresi, bildirim kontrol etme sıklığı ve dijital cihazları kullanım amacı açısından dijital tükenmişlik düzeyinde anlamlı bir farklılık görülüp görülmediği incelenmiştir. Çalışmanın örneklemini Kayseri ve Kırşehir'de seçilen toplam 598 (368 kadın, 230 erkek) genç birey oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak 'Dijital Tükenmişlik Ölçeği (DTÖ)', 'Yalnızlık Ölçeği Kısa Formu (ULS-8)', 'Depresyon-Anksiyete-Stres Ölçeği (DASS-21)' ve araştırmacı tarafından geliştirilen 'Kişisel Bilgi Formu' kullanılmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen veriler SPSS 26 istatistiksel yazılımı kullanılarak analiz edilmiştir. Değişkenler arasındaki ikili ilişkiler Pearson korelasyon analizi ile incelenmiştir. Dijital tükenmişlik düzeyini yordayan özelliklerin belirlenmesi amacıyla çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Verilerin analizi yalnızlık, depresyon, anksiyete ve stres değişkenlerini içeren bir regresyon modeli kullanılarak yapılmıştır. Gençlerin dijital tükenmişlik düzeylerinin araştırmanın bağımsız değişkenleri olan cinsiyet, akademik başarı, çalışma durumu ve dijital cihazları kullanım amacına göre farklılık gösterip göstermediği bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü ANOVA testleri ile incelenmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre dijital tükenmişlik ile yalnızlık arasında orta düzeyde; depresyon, anksiyete ve stres arasında yüksek düzeyde pozitif yönde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Yalnızlık (ULS-8) ile DASS-21 Ölçeği alt boyutlarının tamamının araştırmanın bağımlı değişkeni dijital tükenmişliği yordadığı gözlenmiştir. Yalnızlık, depresyon, anksiyete ve stresin birlikte dijital tükenmişliğin %55'ini açıkladığı tespit edilmiştir. Ayrıca genç bireylerde cinsiyet, çalışma durumu, günlük ortalama internet kullanım süresi, bildirim kontrol etme sıklığı ve dijital cihazları kullanım amacı değişkenleri ile dijital tükenmişlik düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Akademik başarı kategorilerindeki genç bireylerin dijital tükenmişlik düzeylerinde ise anlamlı bir fark bulunmamıştır.