Genel anestezi altında dental tedavi gören çocuk hastaların yaşam kalitelerinin değerlendirilmesi

Amaç: Bu çalışmanın amacı, genel anestezi altında dental tedavi gören ve erken çocukluk çağı çürüğü tanısı almış 72 aydan küçük çocuklarda tedavi öncesi ve tedaviden bir ay sonraki yaşam kalitesini kıyaslayarak yapılan tedavi türleri ve sayılarının yaşam kalitesi üzerine etkilerinin değerlendirilmesidir. Yöntem: Bu çalışmaya, daha önce klinikte kooperasyon kurulamayan ve genel anestezi ile dental tedavi ihtiyacı olan erken çocukluk çağı çürüğü tanısı almış, Amerikan Anesteziyoloji Derneği (ASA) hasta sınıflamasına göre ASAI ve ASAII olarak değerlendirilen, fiziksel, mental bir engel veya sendromu bulunmayan 72 aydan küçük toplam 35 çocuk dahil edilmiştir. Çocukların yaşam kalitelerinin belirlenmesinde Erken Çocukluk Çağı Ağız Sağlığı Etki Ölçeği (Early Childhood Oral Health Impact Scale – ECOHIS) anketi ebeveynlerine yönelik tedavi öncesi ve birinci ay kontrollerinde uygulanmıştır. Ayrıca çocukların cinsiyeti, ay olarak yaşı, kilosu, ebeveynin gelir düzeyi ve eğitim durumunu içeren sosyodemografik bilgiler de kaydedilmiştir. Genel anestezi öncesi dft/DMFT skorları belirlenmiş ve genel anestezi altında yapılan dental tedaviler de kaydedilmiştir. İstatistiksel analizlerde parametrik veya nonparametrik test seçimi için varsayımlar test edilmiştir. Normallik Kolmogorov-Smirnov testi ile değerlendirilmiştir. Bağımlı gruplar için bağımlı örneklem t-testi, bağımsız gruplar için Mann Whitney-U testi kullanılmıştır. Sayısal değişkenler arası ilişki Pearson korelasyon katsayısı ile incelenmiştir. Anlamlılık düzeyi 0,05 olarak belirlenmiştir. Ölçek puanlarının güvenilirliği Cronbach Alfa testiyle değerlendirilmiştir. Kolmogorov-Smirnov testinde p<0.05 olan değişkenlerde ise parametrik testler uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 35 hastanın yaş ortalaması 60,11±8,20 ay, dft skoru ortalaması 12,62±3,43 olarak bulunmuştur. Tedavi öncesi kilo ortalaması 17,34±2,48 kg olarak ölçülmüş, birinci ay sonunda bu ortalama 17,89±2,56 kg olarak kaydedilmiştir. Ebeveynlerin çoğunluğu asgari ücretin üzerinde gelir beyan etmiş ve orta ve yükseköğrenim düzeyinde eğitim almıştır. Yaşam kalitesi alt belirteçlerin değişim puanları ile hastalara ait sosyodemografik veriler ve dft skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamamıştır (p>0,05). Çocuk alt bölümünde sosyal etki belirteci haricinde tüm yaşam kalitesi alt belirteçlerinde tedavi öncesi ve tedavi sonrası arasında istatistiksel olarak anlamlı bir değişim gözlenmiş ve yaşam kalitesinde artış bulunmuştur (p<0,05). Çocuklara uygulanan tedavi türüyle yaşam kalitesi değişimi arasında da istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunamamıştır (p>0,05). Sonuç: Genel anestezi ile dental tedavi sonrasında çocuk hastaların yaşam kalitelerinde artış gözlenmiştir. Hastalara ait sosyodemografik bulgular, ebeveynlerin eğitim ve sosyoekonomik düzeyi, genel anestezi altında yapılan dental tedaviler ve çürük skor ortalamalarının yaşam kalitesi üzerinde etkisi olmadığı bulunmuştur. Genel anestezi ile dental tedavinin çocuk hastaların yaşam kalitesinde iyileşmeyle sonuçlandığı için kooperasyon kurulamayan küçük yaştaki çocuklarda faydalı bir tedavi seçeneği olduğu düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Erken çocukluk çağı çürüğü, Genel anestezi, Yaşam kalitesi