Genel anestezi idame yöntemlerinde peroperatif gelişen atelektazinin akciğer ultrason skoru ile değerlendirilmesi

Oğuzhan Karayaka, Genel Anestezi İdame Yöntemlerinde Peroperatif Gelişen Atelektazinin Akciğer Ultrason Skoru ile Değerlendirilmesi, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı, Tıpta Uzmanlık Tezi, Zonguldak, 2025. Amaç: Çalışmamızda, farklı genel anestezi idame yöntemlerinin peroperatif dönemde gelişen atelektazi üzerine etkilerinin akciğer ultrason skoru (LUSS) ile değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Genel anestezi altında septoplasti ve rinoplasti operasyonu uygulanacak, 18-65 yaş arası, ASA I-II risk grubunda 97 hasta çalışmaya dahil edildi. Rutin hemodinamik monitörizasyon ve anestezi indüksiyonunu takiben hastalar anestezi idamesi için sevofluran (Grup S, n=30), desfluran (Grup D, n=30) ve propofol bazlı total intravenöz anestezi (Grup P, n=30) gruplarına ayrıldı. Hastaların demografik ve hemodinamik verileri, sayısal değerlendirme ölçeği (NRS) ile analjezik ihtiyacı, sigara kullanımı ve miktarı, en son sigara içme saati ve preoperatif (T0), entübasyon sonrası 10. dk (T1), cerrahi bitiminde (T2), ekstübasyon sonrası 20. dk (T3) zaman aralıklarında LUSS değerleri kaydedildi. Bulgular: Toplam LUSS değerleri, bazal ölçümlerle karşılaştırıldığında T2 (p<0.001) ve T3 (p<0.001) ölçümlerinde tüm gruplarda artış göstermiştir. T3 ölçümlerinde gruplar arasında toplam LUSS ve ΔLUSS değerleri açısından fark saptanmamıştır (p>0.05). Toplam LUSS değerleri Grup D'de Grup S'den T1 (p=0.002) ve T2'de (p=0.007), Grup P'den ise T2'de (p=0.008) yüksek bulunmuştur. Toplam LUSS değerleri sigara içen hastalarda T0 (p<0.001) ve T1'de (p=0.002), sigara içmeyenlere kıyasla daha yüksek bulunmuştur. Sigara içen hastalarda T0'da Grup S (p=0.027) ve Grup D'de (p=0.004), içmeyenlere göre daha yüksek LUSS değerleri izlenmiştir. T1'de ise bu fark yalnızca Grup D'de anlamlı bulunmuştur (p=0.001). Toplam LUSS değerleri T1'de sigara içen hastalarda Grup D'de Grup S'ye oranla daha yüksek bulunmuştur (p=0.009). Sigara içmeyen hastalarda toplam LUSS değerleri Grup D'de; T2'de Grup S (p=0.005) ve Grup P'ye (p=0.010) göre daha yüksek, T3'te ise yalnızca Grup S'ye göre yüksek bulunmuştur (p=0.012). Entübasyon süresi en uzun Grup P'de saptanmışken (p=0.002), derlenme süresi en kısa Grup D'de izlenmiştir (p=0.001). NRS skorları T3'te Grup D'de, Grup P'ye oranla daha yüksek bulunmuştur (p=0.015). Sonuç: Çalışmamızda, her üç genel anestezi idame yöntemin peroperatif dönemde LUSS değerlerinde benzer artışa neden olduğu saptanmıştır. İntraoperatif süreçte desfluran kullanımına bağlı LUSS artışı daha belirgin görülmekle birlikte zaman içinde LUSS değişimi açısından yöntemler arasında anlamlı fark saptanmamıştır. Bu durum, farklı anestezi idame yöntemlerinin peroperatif dönemde atelektazi gelişimine etkilerinin benzer düzeyde olabileceğini düşündürmektedir. Ancak gruplar arasında sigara içme durumuna göre toplam LUSS değerleri karşılaştırıldığında desfluran kullananlarda sigara içenlerde entübasyon sonrası 10. dk'da içmeyenlerde ise cerrahi sonu değerlerinin sevofluran kullananlara oranla daha yüksek olduğu bu nedenle intraoperatif atelektazi gelişimi açısından desfluran kullanımı sırasında dikkat edilmesi gerektiği düşünüldü. Anahtartar Kelimeler: Atelektazi, Akciğer ultrason skoru, Desfluran, Sevofluran, Propofol, Total intravenöz anestezi