Geri alma ve ilerletme cerrahileri sonrasında inferior alveolar sinirin pozisyonundaki değişiklikler ve nörosensöryal iyileşme üzerindeki etkisi

Bu çalışma, sagittal split osteotomisi sonrasında inferior alveolar kanalın pozisyonundaki değişikliklerin nörosensöryal iyileşmeye etkisini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Özellikle ortognatik cerrahi geçiren hastalarda İAK'ın cerrahi öncesi ve sonrası konum farklılıkları incelenerek, bu değişimlerin nörosensöryal bozukluk ile ilişkisi araştırılmıştır. Çalışma, Bezmialem Vakıf Üniversitesi'nde 2017–2024 yılları arasında sınıf II veya sınıf III dentofasiyal deformite nedeniyle ortognatik cerrahi uygulanmış 40 hasta üzerinde geriye dönük olarak yürütülmüştür. Dahil edilme kriterleri arasında en az 6 aylık takip, cerrahi öncesi ve sonrasında (≥6 ay) alınmış bilgisayarlı tomografi görüntüleri ve öznel duyusal değerlendirme anketinin bulunması yer almıştır. Mandibula ve İAK'ın üç boyutlu rekonstrüksiyonları Nemo Fab ve Mesh Mixer yazılımlarıyla elde edilmiştir. İAK'ın x, y ve z düzlemlerindeki yer değiştirmeleri ölçülmüş, nörosensöryal bozuklukların şiddeti ise 10 soruluk görsel analog ölçek anketi ile değerlendirilmiştir. Postoperatif analizlerde İAK'ta mediolateral ve vertikal yönde anlamlı pozisyon değişiklikleri saptanmıştır. Ancak bu yer değiştirmelerin uzun dönem nörosensöryal iyileşme üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olmadığı görülmüştür (p>0.05). Daha büyük mandibular hareketlerin geçici duyusal bozukluk riskini artırdığı, ancak iyileşme oranlarının İAK pozisyon değişikliklerinden bağımsız olduğu belirlenmiştir. Bu çalışmada elde edilen bulgular dahilinde, ileri ve geri alma cerrahilerinde İAS'ın hasar riskinin benzer olduğu; postoperatif dönemde görülen duyusal bozuklukların tek başına deformite tipiyle açıklanamayacağı, aynı zamanda mandibular kanalın lokasyonunun ve sinirin üç boyutlu düzlemdeki hareketinin de duyu bozukluğuna katkı sağladığı gösterilmiştir. Bu çalışma ile, preoperatif olarak inferior alveolar kanalın dış kortekse yakın olmasının duyu kaybını artıran bir faktör olduğu sonucuna varılabilir. Ortognatik cerrahi geçiren hastalarda ise tek başına duyu fonksiyon bozukluğunun tedavi memnuniyeti ve sosyal yaşam üzerindeki etkisinin düşük olduğu sonucuna ulaşılmıştır.