Glomerülonefritlerde FAS, BCL-2, p53 moleküllerinin değerlendirilmesi, klinik ve laboratuvar bulgularla korelasyonu

ÖZET GLOMERULONEFRITLERDE FAS, BCL-2, p53 MOLEKÜLLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ, KLİNİK VE LABORATUVAR BULGULARLA KORELASYONU Apoptozis glomerülonefritlerde (GN'lerde) düzenleyici bir mekanizma olarak önemli bir rol oynar. Apoptozis, çeşitli moleküllerin ekspresyonu ile kontrol edilir. Fas antijeni, Bcl-2 proteini ve p53 onkoproteini apoptozisin çeşitli basamaklarında yer alan moleküllerdir. Çalışmamızda farklı tip GN'lerde bu üç molekülün glomerüllerdeki dağılımım immünohistokimyasal olarak saptamayı ve bu üç molekül ekspresyonunun birbirleri ile ve klinik ve laboratuvar bulgular ile korele olup olmadığını belirlemeyi amaçladık. Beş normal olgu böbrek biyopsisinde ve 55 çeşitli tiplerdeki GN olgularının böbrek biyopsilerinde Fas antijeni, Bcl-2 ve p53 proteini ekspresyonlanm inceledik. Bu 55 GN olgusunun 10'u membranöz GN, 10'u membranoproliferatif GN, 10'u diffüz-proliferatif GN, 10'u mezangioproliferatif GN, 5 'i lupus nefriti, 5'i fokal segmental glomerüloskleroz ve 5 'i de kresentik GN tanısı almışlardı. Tüm GN tiplerinde de Fas, Bcl-2 ve p53 pozitif (+) glomerüler hücrelerin sayısı normal böbrek dokusundakinden daha yüksekti. Fas(+) hücrelerin sayısı proliferatif GN'lerde, non-proliferatif olgulara göre istatistiksel olarak artmış bulundu. Ancak Bcl-2 ve p53 (+) hücrelerin, proliferatif GN'lerdeki artışı non-proliferatif GN'lerdekinden farklı değildi. Fas, Bcl-2 ve p53 değerlerini birbirleriyle karşılaştırdığımızda, aralarında belirgin bir korelasyon saptanmadı. Bu moleküllerin ekspresyonu ile klinik ve laboratuar bulguları arasındaki ilişki p53 ve BUN değerleri arasındaki ilişki haricinde belirgin değildi. Bu sonuçlar bize; apoptozisin kompleks moleküler bir olay olduğunu, düzenlenmesine çok sayıda gen ekspresyonunun karıştığım göstermiştir. Ayrıca apoptozisin GN'lerin progresyonu veya rezolüsyonundan hangisine daha çok katkıda bulunduğunun anlaşılması ve klinik-patolpjik korelasyon için kullandığımız yöntemin daha ileri araştırmalarla desteklenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. GN'lerin tüm tiplerinde glomerüler yumağında Fas, Bcl-2 ve p53 varlığı yeni tedavi yaklaşımlarının gelişimine katkıda bulunabilir. Anahtar sözcükler: Apoptozis, Bcl-2, Fas, glomerülonefrit, p53 VI