GNSS Ağ-RTK sisteminde referans istasyonları geometrisinin ve gezen alıcıya olan uzaklığın önemi

Uydularla Global Konum Belirleme Sistemleri (GNSS) hızlı, ekonomik ve güvenilir konum hizmeti sunmasıyla günlük yaşantımızda yerini almıştır. GNSS ile konum belirleme yöntemlerinden birisi olan Ağ-RTK tekniği sayesinde gerçek zamanlı, yüksek kalitede, etkin ve performansı yüksek sonuçlar elde edilebilmektedir. Klasik-RTK tekniğinin getirmiş olduğu mesafeye bağlı hatalar, Ağ-RTK tekniği ile büyük oranda ortadan kalkmış olup Ağ-RTK tekniğinde, gezen (rover) alıcıların 3 boyutlu gerçek zamanlı koordinatlarının 2-6 cm doğruluğunda belirlenmesi artık günümüzde standart bir uygulama haline gelmiştir. Bu doğruluklara ise TUSAGA-Aktif (Türkiye) ağı örneğinde gezen alıcının yaklaşık 40-80 km etrafındaki Ağ-RTK referans istasyonlarından elde edilen atmosferik parametreler gezen alıcı noktasına enterpole edilerek ulaşılmaktadır. Sonuç olarak hesaplanan gezici koordinatların standart sapmaları büyük oranda Ağ-RTK referans istasyonlarının geometrisi ve gezen alıcı ile referans istasyonları arasındaki uzaklığa bağlıdır. Dolayısıyla referans istasyonunun örneğin 10 km yakınındaki bir gezen alıcı koordinatının doğruluğu ile referans istasyonuna örneğin 150 km uzaklıktaki bir gezen alıcı koordinatının doğruluğu bu parametrelere bağlı olarak farklı olacaktır. İşte bu uzaklığa bağlı doğrulukların belirlenebilmesi için bazı ölçütlere gereksinim bulunmaktadır. Bu bağlamda birimsiz bir büyüklük olan IDOP (Interpolative Dilution Of Precision) kavramının kullanılabileceği değerlendirilmektedir. Diğer taraftan, Ağ-RTK ölçülerinde gezen alıcı (Rover) koordinatlarının doğruluğu onu çevreleyen (gezen alıcı koordinatlarının hesaplanmasında kullanılan) referans istasyonlarının geometrisine bağlı olarak da değişmektedir. IDOP kavramı ABD'de OPUS-RS ağ-RTK yazılımında kullanılmakta olup, Türkiye'de ise referans istasyonları geometrisi ve IDOP konularında yeterli çalışma olmadığı değerlendirilmektedir. Yukarıda kısaca ifade edilen nedenlerle bu tez çalışmasında gerek referans istasyonları geometrisinin gerekse IDOP kavramının gezen alıcı koordinatlarının gerçek zamanlı olarak belirlenmesindeki etkisi TUSAGA-Aktif aracılığıyla araştırılacaktır.