Göçmen kadınların toplumsal cinsiyete dayalı şiddet algıları: Şanlıurfa örneği

Toplumsal cinsiyete dayalı şiddet (TCDŞ) birçok insanın yaşamında kalıcı fiziksel ve psikolojik izler bırakan bireye sırf cinsiyetinden kaynaklı yöneltilen şiddettir. Toplumsal cinsiyete dayalı şiddete; engelli kadınlar, engelli kız çocukları (özellikle çoklu engele sahip olanlar, zihinsel engelli olanlar), afet mağduru kız çocukları ve kadınlar, kurum bakımındaki kadın ve kız çocukları daha fazla maruz kalmaktadırlar. TCDŞ açısından dezavantajlı bireyler arasında daha hassas gruplardan biri de göçmen kadınlar olmaktadır. Menşe ülkelerinde afetler, kıtlık, şiddet, baskı gibi nedenlerle göç etmek durumunda kalan göçmen kadınlar gerek yolculuk esnasında gerekse de vardıkları ülkede toplumsal cinsiyete dayalı şiddete maruz kalabilmektedirler. Göçmen kadınların geldikleri ülkede barınma problemleri, statülerinin olmaması, gittikleri ülkenin dilini bilmemeleri, kurumsal hizmetlere (emniyet, jandarma, savcılık, ŞÖNİM, vs.) nasıl ulaşacaklarını bilmemeleri veya yasal haklarının bilgisine sahip olmamalarından, kültürel kodlar ve toplumsal cinsiyet rollerinden kaynaklı dezavantajlı olma halleri daha yüksek olmaktadır. Bütün bu durumlar bir araya gelince göçmen kadınların toplumsal cinsiyete dayalı şiddete maruz kalma olasılığı artmaktadır. Bu araştırma ile amaçlanan toplumsal cinsiyete dayalı şiddeti ve bu şiddet türlerini tanımlamakla birlikte sahada göçmen kadınların maruz kaldığı TCDŞ ye bakış açılarını ve kendi tanımlamalarını ortaya koymaktır. Çalışmanın bu alanda yapılan birçok çalışmadan ayrılan yönü ise günümüzde birçok Birleşmiş Milletler kurumunda (UNHCR, UNFPA vb.) olduğu gibi toplumsal cinsiyete dayalı şiddeti "mağdur" değil "maruz kalan" odaklı olarak ele alarak kadının mağduriyeti üzerinden kadının güçsüzleştirilmesi yerine maruz kalan odaklı bakış açısıyla kadının güçlenmesinin önünü açmak amaçlanmaktadır. Bu araştırmada Şanlıurfa ilinde saha çalışması yapılarak TCDŞ ye maruz kalan Suriyeli göçmen kadınlardan bir çalışma grubu oluşturulmuştur. Verilerin toplanması için çalışma grubuyla 7'şer kişiden oluşan 2 grupla odak grup görüşmeleri yapılmıştır. Bu odak grup görüşmeleri ile Şanlıurfa ilinde yaşayan 14 Suriyeli göçmen kadının toplumsal cinsiyete dayalı şiddet tanımlamaları, bu şiddete bakış açıları ve bu şiddetten korunma ve müdahale yöntemleri hakkında bilgi alınmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: toplumsal cinsiyet, toplumsal cinsiyete dayalı şiddet, göçmen kadın, odak gurup görüşmesi vb.