Görme engelli ergenlerle gören ergenlerin benlik saygısı gelişimlerinin karşılaştırılması

ÖZET Bu çalışmada farklı sosyo-ekonomik düzeyde yer alan 13-19 yaş aralığında, kaynaştırma eğitiminin verildiği liselerde okuyan 48 görme engelli ve gören ergenlerin, benlik saygısı gelişimlerinin, yaşa, cinsiyete, anne-babanın yaşına/ eğitim düzeylerine/ çalışma durumlarına/ hayatta olma durumuna/ öz-üvey olmasına, kardeş sayısına, kaçıncı çocuk olduğuna, ailedeki toplam kişi sayısına, ailenin gelir düzeyine, evin kendilerine ait olup-olmama durumuna, kendine ait odanın bulunup-bulunmama durumuna göre farklılaşıp farklılaşmadığı ilişkisel olarak incelenmiştir. Araştırma grubunu oluşturan öğrencilere 2004-2005 eğitim-öğretim yılı aralık ayı içinde benlik saygısı gelişimlerini ölçmek için Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği ve sosyodemogratif bilgi alma formu uygulanmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre, ergenlerin benlik saygısı düzeyleri, anne-baba yaşı, anne-baba çalışma durumu, anne-baba eğitim durumu, kardeş sayısı, kaçıncı çocuk olduğu, ailedeki toplam kişi sayısı, kendine ait odanın olması, yaş ve cinsiyet durumları arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Cinsiyet değişkenine göre ergenlerin benlik gelişimleri kızların aleyhine farklılaşmaktadır. Anne-babanın yaşı, ergene ne kadar yakınsa, benlik gelişimi o kadar yükselmektedir. Kardeş sayısı arttıkça benlik gelişimi bir o kadar olumsuz etkilenmekte, ilk ve son çocuk olma benlik gelişimini olumlu etkilemekte, ailedeki toplam kişi sayısı arttıkça ters orantı olarak benlik gelişimi düşmektedir. Gören ergenlerin benlik gelişimleri görme engelli ergenlere göre daha yüksek bulunmuştur. Cinsiyet farklılaşması açısından da görme engelli kızların benlik gelişimleri, gören erkeklere ve görme engelli erkeklere göre daha düşük bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Ergen, Benlik Saygısı, 13-19 yaş ergenler için Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği